Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de son yıllarda yenilenebilir enerji yatırımları kapsamında biyokütle (biyogaz, çöpgazı, pirolitik yağ vb.) enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payı hızla artmaktadır. Bu enerji türüne ait tesislerin Türkiye genelindeki dağılımı incelendiğinde; İstanbul, Bursa, İzmir ve Ankara gibi büyükşehirlerin çevresinde belirgin bir yoğunlaşma olduğu görülmektedir.

Söz konusu tesislerin bu merkezlerin çevresinde yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tesislerin kurulduğu alanların 1.1. jeolojik zamanda oluşmuş masif arazilerden meydana gelmesi
  2. Hammadde kaynağı olan evsel, endüstriyel ve hayvansal atık potansiyelinin bu alanlarda yüksek olmasıAnswer
  3. C
    Bu bölgelerin yer şekillerinin düz olması sayesinde enerji nakil hatlarının maliyetinin düşük olması
  4. D
    Yıllık toplam güneşlenme süresinin bu merkezlerde Türkiye ortalamasının çok üzerinde bulunması
  5. E
    Tarımsal ürün çeşitliliğinin az olması nedeniyle arazilerin sadece enerji üretimine ayrılması

Answer

Tesislerin büyükşehirler çevresinde yoğunlaşmasının temel nedeni, bu alanlarda hammadde kaynağı olan evsel, endüstriyel ve hayvansal atık arzının yüksek olmasıdır.
Biyokütle enerjisinin temel girdisi şehirsel katı atıklar, endüstriyel atıklar ve tarım-hayvancılık artıklarıdır. İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa gibi şehirler hem nüfusun hem de sanayi üretiminin en yoğun olduğu alanlar oldukları için bu tesisler için gerekli olan sürekli ve yüksek hacimli hammadde (atık) arzını en iyi karşılayan bölgelerdir.

Step-by-Step Solution

1
Enerji kaynağının hammadde türünü belirleme
Biyokütle enerjisi; şehir çöpleri, sanayi atıkları, bitkisel ve hayvansal atıklardan üretilir.
Üretim tesisinin konumunu belirleyen en temel faktör hammaddedir.
2
Verilen merkezlerin (İstanbul, Bursa, İzmir, Ankara) ortak özelliklerini analiz etme
Bu şehirler Türkiye'nin en yoğun nüfuslu ve sanayileşmiş merkezleridir.
Yüksek nüfus ve sanayi faaliyeti, hammadde olarak kullanılacak yüksek miktarda atık oluşumu demektir.
3
Neden-sonuç ilişkisini kurma
Hammadde arzının (atık miktarının) en yüksek olduğu yerler bu büyükşehirlerdir, dolayısıyla tesisler burada yoğunlaşır.
Lojistik maliyetleri düşürmek ve sürdürülebilir enerji üretimi sağlamak için tesisler hammadde kaynağına yakın kurulur.

Key Concept

Hammaddeye Yakınlık İlkesi ve Biyokütle Enerjisi

Hints

1
Biyokütle enerjisinin elde edildiği ana kaynakları (çöp, atık yağ, hayvansal gübre) düşünün.
2
Bu tesislerin neden Erzurum gibi dağlık veya Konya gibi tarımsal alanlardan ziyade Marmara Bölgesi'nde daha yoğun olduğunu sorgulayın.
3
Hammadde kaynağı olan 'şehir atıkları' nerede en fazlaysa, tesisler de orada toplanır.

Practice More

Türkiye'de jeotermal enerji ile biyokütle enerjisinin dağılımındaki temel farkları (jeolojik yapı vs. beşerî yapı) karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemi: Şeçeneklerdeki jeolojik yapı (Ege/Marmara için ortak değil), yer şekilleri (Doğu Anadolu'da da düz platolar var) ve güneşlenme (Akdeniz'de daha fazla) gibi faktörlerin biyokütle üretimiyle doğrudan bağını sorgulayarak en mantıklı ekonomik faktöre (atık/nüfus) ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question