Examkin

Question

Difficulty: Very hardYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası uyarınca yürütme organının düzenleme yetkisi kapsamında yer alan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBKCBK) ve yönetmeliklerin hukuk dünyasındaki yeri, sınırları ve birbirleriyle olan ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuken yanlış bir değerlendirmedir?

  1. A
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen bir alanda, o konuda yürürlükte bir kanun bulunmasa dahi, yürütme organı aslen düzenleme yetkisini kullanarak CBK ihdas edemez.
  2. B
    TBMM'nin bir konuda kanun çıkarması durumunda, aynı konuyu düzenleyen mevcut CBK hükümleri herhangi bir yargı kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden hükümsüz hale gelir.
  3. C
    Mülkiyet hakkı, Anayasa'nın 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümünde yer almadığı için olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile bu hakkın sınırlandırılmasına ilişkin düzenleme yapılması mümkün değildir.
  4. D
    Yönetmelikler sadece kanunların uygulanmasını sağlamak için değil, doğrudan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla da çıkarılabilir.
  5. Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin kanundan sonra yürürlüğe girmesi ve kanuna göre daha özel bir düzenleme içermesi durumunda, 'lex specialis' ilkesi gereği kararname hükümleri kanun hükmüne üstünlük sağlar.Answer

Answer

Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin daha yeni veya özel olması nedeniyle kanun hükmüne üstünlük sağlayacağını iddia eden seçenek hukuken yanlıştır; çünkü kanun ile CBK arasındaki ilişkide 'kanun üstünlüğü' esası mutlaktır.
Anayasa'nın 104. maddesinin 8. fıkrası uyarınca 'Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır' hükmü amirdir. Bu hüküm mutlak bir üstünlük ifade eder. Dolayısıyla, bir CBK hükmünün kanundan daha yeni (lex posterior) veya daha özel (lex specialis) olması, ona kanun karşısında bir üstünlük kazandırmaz. Hiyerarşik üstünlük, yorum ilkelerinin önündedir.

Step-by-Step Solution

1
Normlar hiyerarşisinin belirlenmesi
Kanunlar, normlar hiyerarşisinde olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBKCBK) üzerinde yer alır.
Anayasa'nın 104. maddesi kanun ile CBK arasındaki ast-üst ilişkisini net bir şekilde tanımlamıştır.
2
Çatışma kurallarının (Lex Specialis/Lex Posterior) analiz edilmesi
Aynı hiyerarşik düzeydeki normlar arasında (kanun-kanun gibi) 'özel norm' veya 'sonraki norm' üstün gelir; ancak farklı hiyerarşik düzeylerdeki normlar arasında sadece hiyerarşi kuralı uygulanır.
CBK alt norm olduğu için kanunu hiçbir koşulda (yeni veya özel olsa dahi) ilga edemez veya ona karşı öncelikle uygulanamaz.
3
CBK'nın haklar üzerindeki yetki sınırlarının incelenmesi
Mülkiyet hakkı 'Kişi Hakları' (2. Bölüm) içindedir; oysa CBK sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar'ı (3. Bölüm) düzenleyebilir.
Anayasa 104/8 uyarınca kişi hakları ve siyasi haklar CBK ile düzenlenemez.
4
Yönetmelik dayanağının kontrolü
Yönetmelikler hem kanuna hem de CBK'ya dayalı olarak çıkarılabilir.
Anayasa Madde 124'teki açık yetkilendirme çerçevesinde bu mümkündür.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisinde Kanun Üstünlüğü ve CBK Sınırları

Hints

1
Normlar hiyerarşisindeki bir kural, yorum ilkelerinden (yeni kanun-eski kanun gibi) önce gelir.
2
Olağan dönem CBK'ları kanunlarla çatıştığında her zaman kanun uygulanır; 'özel olan üstündür' mantığı burada işlemez.
3
Anayasa 104. maddede yer alan kanun-CBK çatışma kuralını hatırlayın: Tarihine bakılmaksızın kanun hükümleri uygulanır.

Practice More

OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yetki sınırlarını ve yargısal denetimini inceleyerek olağan dönem CBK'ları ile arasındaki farkları karşılaştırın.

Alternative Method

Soruyu çözerken 'Mülkiyet Hakkı' ve 'Temel Haklar' tasnifini hatırlayarak seçenekleri eleyin. Normlar hiyerarşisinde kanunun CBK üzerindeki mutlak otoritesini birincil kural olarak kabul edin.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

More questions from this topic