Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

1923 Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde yer alan "etabli" (yerleşik) kavramının kapsamı ve hangi Rumların İstanbul'da kalabileceği konusundaki hukuki uyuşmazlık, Türk ve Yunan hükümetlerini savaşın eşiğine getirmiştir. Bu kriz, 10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur.

1930 Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununu çözen ve iki ülke ilişkilerinde dostluk sürecini başlatan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin, bölgeye yerleşme tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılmasıAnswer
  2. B
    Mübadele kriterinin dini aidiyetten vazgeçilerek tamamen dil ve ırk esasına dayandırılması
  3. C
    Patrikhane'nin siyasi yetkilerinin artırılarak mübadele dışı kalacak kişileri belirleme hakkına sahip olması
  4. D
    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı tarihte İstanbul'da bulunanların tek kriter kabul edilmesi
  5. E
    İstanbul'daki tüm Rum nüfusun kademeli olarak Yunanistan'a, Selanik'teki Türklerin Türkiye'ye nakledilmesi

Answer

İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin, bölgeye yerleşme tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılması kararı ile sorun çözülmüştür.
1930 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile etabli (yerleşik) sorunu, tartışmalı olan 'tarih' kriterinin terk edilmesiyle çözülmüştür. Buna göre İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türkler, oraya ne zaman gelmiş olurlarsa olsunlar 'yerleşik' sayılmış ve mübadele dışı bırakılmışlardır. Bu uzlaşmacı tavır, iki ülke arasındaki ilişkileri normalleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Etabli krizinin nedenini belirle.
Lozan'da '30 Ekim 1918'den önce İstanbul'a gelen Rumlar yerleşiktir' maddesi vardı. Yunanistan daha sonra gelenleri de tutmak isteyince kriz çıktı.
Sorunun kaynağı, Rumların İstanbul'a geliş tarihlerinin belgelenememesi veya tartışmalı olmasıdır.
2
1930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği çözümü analiz et.
Geliş tarihi ve doğum yeri ne olursa olsun, o an İstanbul'da bulunan Rumlar ve Batı Trakya'da bulunan Türkler 'etabli' kabul edildi.
Gerginliği bitirmek için 'tarih' şartı kaldırılarak mevcut durumun korunması (statüko) esas alınmıştır.
3
Siyasi sonucu değerlendir.
Türk-Yunan dostluğu başladı (Venizelos'un ziyareti) ve bu süreç 1934 Balkan Antantı'na zemin hazırladı.
Dış politikada sorunların çözülmesi bölgesel iş birliklerinin önünü açmıştır.

Key Concept

1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ve Etabli Kriterinin Esnetilmesi

Hints

1
Etabli sorunu, Lozan'da belirlenen 'tarih' şartının uygulanamamasından kaynaklanmıştır.
2
1930 yılında imzalanan antlaşma, tartışmaları bitirmek için mevcut nüfusu olduğu gibi kabul etme yoluna gitmiştir.
3
Antlaşmaya göre İstanbul'da o an bulunan Rumlar, şehre ne zaman geldiklerine bakılmaksızın kalıcı sayılmıştır.

Practice More

Bu antlaşmadan sonra başlayan Türk-Yunan dostluğunun 1934 yılında hangi bölgesel paktın kurulmasına yol açtığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question