Türkiye'nin yüksek dağ kütleleri üzerinde sirk çanakları, hörgüç kayalar ve buzul vadileri gibi şekillere rastlanması; ülkenin yer şekilleri çeşitliliği ve geçmiş iklim koşulları hakkında önemli veriler sağlar. Bu yer şekillerinin görüldüğü bir bölgeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ADüşük sıcaklıklar ve donma-çözülme olayları nedeniyle mekanik (fiziksel) ufalanma süreçleri hakimdir.
- BDağların yüksek kesimlerinde bu tür şekillerin bulunması, Türkiye'nin özel konum (yükselti) özelliklerinin bir sonucudur.
- Buzul şekillerinin kıyı seviyesinde görülmemesi, Türkiye'nin özel konum özellikleri (denizellik etkisi) ile açıklanmaktadır.Answer
- DYer şekillerinin oluşumunda dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) yaşanan buzullaşma dönemleri temel etkendir.
- EKuzey (dulda) yamaçlarda buzul izlerine, güney yamaçlara oranla daha düşük yükseltilerde rastlanabilir.
Answer
Buzul şekillerinin deniz seviyesinde görülmemesinin nedeni denizellik değil, Türkiye'nin orta kuşakta yer alması yani enlem (matematik konum) etkisidir.
Buzul şekillerinin deniz seviyesinde görülmemesi, Türkiye'nin matematik konumu (orta kuşak / enlem etkisi) ile ilgilidir. Özel konum özellikleri (denizellik, karasallık vb.) bu sınır üzerinde ikincil etkiye sahiptir ancak temel belirleyici enlemdir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Buzul Şekilleri ve Dağılış Faktörleri
Hints
1
Bir özelliğin 'neden kıyılarda görülmediğini' düşünürken mutlaka enlem (matematik konum) etkisini hatırlayın.
2
Türkiye'de buzulların varlığı 'yükselti' (özel konum) ile, kıyılarda olmaması ise 'orta kuşak' (enlem) ile açıklanır.
3
C seçeneği, denizellik etkisinin buzulları kıyıdan uzaklaştırdığını iddia ederek matematik ve özel konumu karıştırmaktadır.
Practice More
Buzul şekillerinin en fazla görüldüğü dağ kütlelerini (Kaçkar, Cilo, Aladağlar) harita üzerinde inceleyerek yükselti-enlem ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s