Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de akarsuların döküldükleri kıyılarda delta ovası oluşturabilmeleri için kıta sahanlığının geniş olması, kıyıdaki akıntıların zayıf olması ve akarsuyun bol alüvyon taşıması gerekmektedir. Ege Bölgesi, dağların denize dik uzanması ve geniş kıta sahanlığı nedeniyle delta oluşumu için en uygun coğrafi alan olarak bilinse de bölgenin güneyinde yer alan Menteşe Yöresi (Muğla) kıyı kuşağında büyük ölçekli delta ovalarına rastlanmaz.

Bu durumun ortaya çıkmasında, Menteşe Yöresi'nin aşağıdaki özelliklerinden hangisi en temel etkendir?

  1. A
    Akarsu havzalarının dar olması sebebiyle taşınan alüvyon miktarının yetersiz kalması
  2. B
    Bölgede gelgit genliğinin Ege'nin diğer kesimlerine göre daha yüksek olması
  3. Dağların kıyı çizgisine paralel uzanması sonucunda kıta sahanlığının dar olmasıAnswer
  4. D
    İstanbul Boğazı üzerinden gelen güçlü alt akıntıların kıyı birikimini zorlaştırması
  5. E
    Havza içindeki kayaç yapısının fiziksel çözünmeye karşı aşırı dirençli olması

Answer

Menteşe Yöresi'nde dağların kıyıya paralel uzanması ve kıta sahanlığının dar olması delta oluşumunu engelleyen temel faktördür.
Menteşe Yöresi (Muğla ve çevresi), Ege Bölgesi'nin geri kalanından farklı olarak dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı bir bölümdür. Dağların paralel uzandığı yerlerde kıta sahanlığı (shelf) çok dardır ve deniz aniden derinleşir. Bu derinlik, akarsuların taşıdığı alüvyonların deniz seviyesine kadar yükselip bir delta çıkıntısı oluşturmasını engeller.

Step-by-Step Solution

1
Ege Bölgesi'ndeki genel dağ uzanışını ve kıyı tipini analiz etmek.
Ege'de genel olarak dağlar dik uzanır ve kıta sahanlığı geniştir, bu da delta oluşumunu kolaylaştırır.
Genel kuralın istisnasını belirlemek için standart durumu bilmek gerekir.
2
Menteşe Yöresi'nin (Muğla) topoğrafik yapısını incelemek.
Menteşe Yöresi'nde dağlar kıyıya paralel uzanır (Ria tipi kıyı özelliği gösterir).
Bölgenin güneyindeki farklı dağ uzanışı, kıyı derinliğini doğrudan etkiler.
3
Dağ uzanışı ile kıta sahanlığı arasındaki ilişkiyi kurmak.
Kıyıya paralel uzanan dağlar kıta sahanlığını daraltır (denizi derinleştirir), bu da alüvyonların birikmesini imkansız hale getirir.
Delta oluşumu için 'sığ deniz' (geniş kıta sahanlığı) ön koşuldur.

Key Concept

Türkiye'nin Ovaları - Delta Oluşumunu Etkileyen Faktörler ve Dağılış İstisnaları
Estimated Time:1m 30s
Rate this question