Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Madenler

Türkiye'de metalik madenlerin dağılışında jeolojik yapı ve volkanik faaliyetler belirleyici olmuştur. Bazı maden yatakları tek bir metal içermek yerine, karmaşık bir mineral yapısına sahiptir ve ayrıştırılmaları özel teknoloji gerektiren entegre tesisleri zorunlu kılar.

Niğde (Ulukışla), Kayseri (Yahyalı) ve Elazığ (Keban) çevresinde rezervleri bulunan, sanayide genellikle birlikte işlenen ve ayrıştırılma sürecinde yan ürün olarak gümüş gibi değerli metallerin de elde edildiği maden grubuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu madenler doğada genellikle 'polimetalik' yapıda bulunur ve modern tesislerde ayrıştırılmaları sırasında gümüş de elde edilir.
  2. B
    Kayseri'de bulunan işleme tesislerinin (Çinkur) yer seçiminde, çevredeki zengin hammadde yataklarının varlığı (hammaddeye yakınlık) etkili olmuştur.
  3. C
    Kurşun; yüksek yoğunluğu ve radyasyon emme özelliği sayesinde nükleer santrallerde ve tıp alanında koruyucu tabaka yapımında kullanılır.
  4. Türkiye; kurşun ve çinko rezervlerinin coğrafi yaygınlığı ve üretim kapasitesi sayesinde sanayinin bu madenlerdeki tüm hammadde ihtiyacını yerli kaynaklardan karşılamakta olup, dış piyasadan ithalata ihtiyaç duymamaktadır.Answer
  5. E
    Çinko, demir-çelik ürünlerinin korozyona (paslanmaya) karşı korunması amacıyla gerçekleştirilen 'galvanizleme' işleminin temel hammaddesidir.

Answer

Türkiye'nin kurşun ve çinko madenlerinde dışa bağımlılığının bulunmadığı ve tüm ihtiyacı yerli üretimle karşıladığı yönündeki ifade yanlıştır.
Türkiye, kurşun ve çinko yatakları bakımından zengin bir jeolojik yapıya sahip olsa da, özellikle otomotiv ve inşaat sektöründeki hızlı gelişim nedeniyle hammadde ihtiyacı yerli üretimin çok üzerindedir. Bu durum Türkiye'yi, özellikle çinko cevheri ve külçesi ithalatında dışa bağımlı hale getirmektedir. Dolayısıyla dışa bağımlılığın tamamen ortadan kalktığı ifadesi ekonomik gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Madeni Tanımlama
Niğde (Çamardı), Kayseri (Yahyalı) ve Elazığ (Keban) üçgeni Türkiye'nin başlıca 'Kurşun ve Çinko' yataklarını işaret eder.
Madenlerin coğrafi dağılış bilgilerini kullanarak hedef madeni tespit etmek.
2
Özellikleri Analiz Etme
Kurşun ve çinko doğada genellikle bir arada bulunur ve bu yataklardan gümüş elde edilmesi teknik bir gerçektir (Özellikle Keban yatağı).
Madenin polimetalik yapısını ve sanayi entegrasyonunu doğrulamak.
3
Dış Ticaret Durumunu Değerlendirme
Türkiye çinko ihtiyacının yaklaşık 2/32/3 gibi büyük bir kısmını ithalat yoluyla karşılamaktadır.
Ülkenin maden rezervleri ile sanayi tüketim kapasitesi arasındaki dengeyi/dengesizliği analiz etmek.

Key Concept

Kurşun-Çinko Yataklarının Polimetalik Yapısı ve Dış Ticaret Dengesi

Hints

1
Soruda bahsedilen şehirler (Niğde, Kayseri, Elazığ) Türkiye'nin kurşun-çinko kuşağını temsil eder.
2
Türkiye'de kurşun-çinko denilince akla gelen en önemli tesis Kayseri'deki Çinkur, en önemli maden ise Elazığ-Keban'dır.
3
Türkiye'nin hangi madenlerde 'ihracatçı' hangilerinde 'ithalatçı' olduğunu hatırlayın. Özellikle metalik madenlerin çoğunda hammadde ithalatı devam etmektedir.

Practice More

Türkiye'nin maden ihracatında ilk sırada yer alan 'Mermer' ve 'Bor' madenlerinin lojistik ve işleme süreçlerini bu soruyla karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question