Türkiye'de köy altı yerleşmelerinin sınıflandırılmasında; yerleşme süresi (kalıcı/geçici), mülkiyet yapısı ve temel ekonomik fonksiyon gibi kriterler belirleyici olmaktadır. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın olan 'Mezra' ve 'Kom' yerleşmeleri incelendiğinde, her iki yerleşme tipinin de benzer iklim ve yükselti kuşağında bulunabildiği görülmektedir. Buna karşın Mezralar büyük oranda 'kalıcı' yerleşme statüsündeyken, Komlar 'geçici' yerleşme olarak kabul edilir.
Bu iki yerleşme tipinin 'yerleşme süresi' (kalıcılık/geçicilik) bakımından farklılaşmasında temel belirleyici faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- AYerleşilen alanın deniz seviyesinden yüksekliği ve buna bağlı ortaya çıkan düşük sıcaklık değerleri
- Temel ekonomik fonksiyonun niteliği ve buna bağlı gelişen arazi mülkiyet rejimiAnswer
- CYerleşme birimlerinin idari olarak bağlı olduğu ana köy merkezine olan kuş uçuşu uzaklığı
- DYerleşmelerde kullanılan yapı malzemesinin (taş, kerpiç veya ahşap) iklim koşullarına karşı dayanıklılığı
- EBatı Karadeniz'deki 'Divan' yerleşmelerinde olduğu gibi yer şekillerinin engebeli olmasından kaynaklanan dağınık yerleşme zorunluluğu
Answer
Yerleşmelerin kalıcılık durumunu belirleyen temel unsur, yürütülen ekonomik faaliyetin sürekliliği (tarım vs. hayvancılık) ve buna bağlı olarak gelişen toprak mülkiyet yapısıdır.
Mezralarda yürütülen tarımsal faaliyetler, toprağın mülkiyet altına alınmasını ve yıl boyu bakımını gerektirir, bu da yerleşmeyi kalıcı kılar. Komlar ise sadece hayvancılık için mevsimlik olarak kullanılan mera alanlarıdır ve mülkiyet genellikle şahsa ait değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Köy altı yerleşmelerinde sürekliliği belirleyen fonksiyonel ve hukuki kriterler.