Question

Difficulty: HardYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası uyarınca yürütme organının düzenleyici işlemleri olan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) ile yönetmeliklerin hukuki rejimi, yetki sınırları ve normlar hiyerarşisindeki yerleri dikkate alındığında; bu işlemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Olağan dönem CBK'ları ile Anayasa'da yer alan "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" düzenlenebilirken; yönetmelikler ancak bir kanun veya CBK'nın uygulanmasını sağlamak amacıyla ve onlara aykırı olmamak kaydıyla çıkarılabilir.Answer
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnameleri normlar hiyerarşisinde kanunlarla eş değerde yer aldığından, aynı konuda farklı hükümler içermeleri durumunda sonraki tarihli olan metin uygulanır.
  3. C
    Bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri tarafından çıkarılan tüm yönetmeliklerin yargısal denetimi, ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay tarafından gerçekleştirilir.
  4. D
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda, kanunda boşluk bulunması durumunda idarenin düzenleme yetkisi kapsamında CBK çıkarılabilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmeliklerin yürürlüğe girebilmesi için her durumda TBMM'nin onayından geçmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması zorunludur.

Answer

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile sosyal ve ekonomik hakların düzenlenebileceğini, yönetmeliklerin ise üst normlara (Kanun ve CBK) dayanan türevsel işlemler olduğunu belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'na göre olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümündeki hakları doğrudan düzenleme yetkisine sahiptir (asli yetki). Öte yandan yönetmelikler, Anayasa'nın 124. maddesi gereği ancak kanunların veya CBK'ların uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılabilir (türevsel yetki). Bu durum, her iki işlemin hem kapsamını hem de aralarındaki hiyerarşik bağı net bir şekilde tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
CBK'nın yetki alanını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları; kişi hakları ve siyasi hakları düzenleyemez (negatif alan), ancak sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilir.
Anayasa'nın 104. maddesi CBK'nın konu bakımından sınırlarını belirlemiştir.
2
Yönetmeliğin hukuki niteliğini belirleme
Yönetmelikler; kanunların ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak için çıkarılan 'türevsel' işlemlerdir.
Anayasa'nın 124. maddesine göre yönetmelikler dayanağını bir üst normdan almak zorundadır.
3
Hiyerarşik karşılaştırma yapma
Kanun > CBK > Yönetmelik sıralaması geçerlidir.
Normlar hiyerarşisi gereği alt norm üst norma aykırı olamaz.

Key Concept

Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin (CBK ve Yönetmelik) yetki sınırları ve hiyerarşik özellikleri.

Hints

1
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinden hangisinin 'asli' hangisinin 'türevsel' (bir şeye dayanan) olduğunu hatırlayın.
2
Anayasa'daki 'üçüncü bölüm' haklarının (sosyal-ekonomik) CBK ile düzenlenip düzenlenemeyeceğini düşünün.
3
CBK'lar haklar konusunda 'kişi' ve 'siyaset' alanına giremez ama 'sosyal' alana girebilir; yönetmelikler ise mutlaka bir kanuna veya CBK'ya dayanmalıdır.

Practice More

OHAL dönemindeki Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin hakları düzenleme yetkisi bakımından olağan dönemden farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question