Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Platoları

Coğrafya öğretmeni, Türkiye'nin yer şekilleri konusunu işlerken öğrencilerine platolarla ilgili şu bilgileri vermiştir:

'Türkiye'de geniş alan kaplayan bazı platolar, geçmiş jeolojik dönemlerde deniz veya göl tabanlarında birikmiş olan tortul tabakaların toptan yükselmesi ve sonrasında akarsular tarafından derin bir şekilde yarılmasıyla oluşmuştur. Yüzeyleri genellikle yatay uzanışlı tabakalardan meydana gelen bu alanlara tabaka düzlüğü platoları denir ve ülkemizin iç kesimlerinde oldukça geniş yer tutarlar.'

Öğretmenin özelliklerini anlattığı bu plato türüne, aşağıdakilerden hangisi örnek olarak gösterilemez?

  1. A
    Haymana Platosu
  2. B
    Uzunyayla Platosu
  3. C
    Bozok Platosu
  4. D
    Yazılıkaya Platosu
  5. Teke PlatosuAnswer

Answer

Teke Platosu, yatay duruşlu tortul tabakalardan değil, kolay eriyebilen karstik kayaçlardan oluştuğu için doğru cevaptır.
Teke Platosu, kireç taşı (kalker) gibi kolay çözünebilen kayaçların yaygın olduğu Akdeniz Bölgesi'nde yer alır. Bu nedenle oluşum kökeni bakımından 'karstik plato' sınıfına girer. Metinde özellikleri verilen ve genellikle ülkemizin iç kesimlerinde yaygın olan 'yatay duruşlu (tabaka düzlüğü)' platolara örnek olarak gösterilemez.

Step-by-Step Solution

1
Metinde özellikleri verilen plato oluşum türünü belirle.
Metinde 'tortul tabakaların yükselmesi ve akarsularca yarılması' ifadeleriyle 'yatay duruşlu (tabaka düzlüğü) platolar' tanımlanmaktadır.
Sorunun bizden ne tür bir platoya örnek istemediğini anlamak için tanımı çözümlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki platoların oluşum kökenlerini sınıflandır.
Haymana, Uzunyayla, Bozok ve Yazılıkaya platoları tabaka düzlüğü (yatay duruşlu) platolardır. Teke Platosu ise karstik oluşumludur.
Öncülde verilen tanıma uymayan farklı oluşum kökenine sahip platoyu tespit etmek için sınıflandırma yapılmalıdır.
3
Farklı grupta yer alan platoyu seç.
Teke Platosu tabaka düzlüğü grubuna girmez.
Soru kökü 'örnek olarak gösterilemez' şeklinde olumsuz bir ifade içermektedir.

Key Concept

Türkiye'deki platoların oluşum kökenlerine (tabaka düzlüğü, karstik, volkanik, aşınım) göre sınıflandırılması.

Hints

1
Metinde bahsedilen oluşum türü 'Yatay Duruşlu (Tabaka Düzlüğü)' platolarıdır. Türkiye'de en yaygın görülen plato türü budur.
2
Seçeneklerdeki platolardan dördü yatay duruşlu tortul araziler üzerinde yer alırken, biri eriyebilen kayaçlardan oluşan 'Karstik' bir platodur.
3
Akdeniz Bölgesi'nde yer alan ve haritada Antalya Körfezi'nin batısında kalan plato, kireç taşı arazisi nedeniyle oluşmuş karstik bir platodur.

Practice More

Türkiye'nin haritası üzerinde volkanik oluşumlu (lav örtüsü) platoları (Erzurum-Kars, Ardahan) çalışarak plato türleri bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Platoları bölgelerine göre eşleştirerek de farklı olanı bulabilirsiniz. Haymana, Bozok, Uzunyayla ve Yazılıkaya karasal iklimin ve bozkır örtüsünün etkili olduğu iç kesim platolarıdır. Teke ise Akdeniz kıyı kuşağında, kalkerli arazide yer alır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question