Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye'de 1923−19651923-1965 yılları arasında uygulanan nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik politikalardan vazgeçilerek 19651965 yılında "Nüfus Planlaması Kanunu" ile yeni bir döneme girilmiştir. Bu politika değişikliğinin temel gerekçesi olarak Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda (1963−19671963-1967) vurgulanan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hızlı nüfus artışının ekonomik kalkınma hızını yavaşlatması ve demografik yatırımların payını artırmasıAnswer
  2. B
    Tarımda makineleşme sonucu ortaya çıkan kırsal işsizliğin kentlere göçü tetiklemesi
  3. C
    Bebek ölüm oranlarının düşürülerek ortalama yaşam süresinin uzatılmak istenmesi
  4. D
    Sanayileşme ile birlikte şehirlerde ortaya çıkan konut ve altyapı yetersizliğinin giderilmesi
  5. E
    Askeri savunma gücünün artık nüfus miktarından ziyade teknolojik donanıma bağlanması

Answer

Hızlı nüfus artışının ekonomik kalkınma hızını yavaşlatması ve demografik yatırımların payını artırması
Cumhuriyetin ilk yıllarında savaşlar sonrası azalan nüfusu artırmak bir devlet politikasıyken, 19601960 lı yıllara gelindiğinde nüfus artış hızı yıllık %2,85\%2,85 gibi çok yüksek seviyelere ulaşmıştır. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963−19671963-1967), bu hızlı artışın kalkınma hızını kestiğini ve devletin kaynaklarını doğrudan yatırımlar yerine tüketime yönelik demografik yatırımlara (okul, sağlık ocağı vb.) kaydırdığını tespit ederek 19651965 yılında aile planlamasına geçilmesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapma
1923-1965 arası dönemin 'nüfus artırıcı' (pronatalist) olduğunu tespit etme.
Soruda bahsedilen değişikliğin hangi zeminden başladığını anlamak için.
2
1963 Planı'nın içeriğini değerlendirme
Türkiye'nin ilk planlı kalkınma dönemine geçtiğini ve nüfusun ekonomiye yük bindirdiğinin resmi raporlara girdiğini görme.
1965 Kanunu'na giden yoldaki bilimsel/idari dayanağı belirlemek için.
3
Ekonomik kavramı ilişkilendirme
Nüfusun çok hızlı artmasıyla birlikte okul, hastane, yol gibi 'demografik yatırımlara' harcanan paranın artması, sanayi gibi doğrudan gelir getiren yatırımları azaltması sonucuna ulaşma.
Politika değişikliğinin asıl sebebinin 'kalkınma-nüfus dengesizliği' olduğunu saptamak için.

Key Concept

Nüfus Politikası Değişimi ve Demografik Yatırım İlişkisi

Hints

1
Cumhuriyetin ilk 40 yılında nüfus her zaman 'güç' olarak görülmüş ve artırılmaya çalışılmıştır.
2
1960'lı yıllarda Türkiye, ekonomiyi planlarla yönetmeye başlamıştır. Bu planlarda 'tasarruf' ve 'yatırım' kavramları ön plandadır.
3
Nüfusun ekonomiden daha hızlı artması, üretilen zenginliğin kişi başına düşen payını azaltır ve kalkınmayı yavaşlatır.

Practice More

1923-1965 arası nüfus artışını teşvik etmek için yapılan yasal düzenlemeleri (yol vergisinden muafiyet, madalya verilmesi vb.) gözden geçirin.

Alternative Method

Mantık yürütme: 'Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı' ifadesi soruda geçiyorsa, cevap mutlaka 'ekonomik kalkınma' ve 'kaynak kullanımı' ile ilgili olmalıdır.
Estimated Time:1m 20s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

More questions from this topic