Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sanayi

Bir coğrafya araştırmacısı, Türkiye'deki sanayi tesislerinin mekânsal dağılışını etkileyen faktörler üzerine yaptığı bir alan çalışmasında aşağıdaki üç farklı tesisi incelemiştir:

I. Karadeniz kıyısında yer alan Samsun Bakır İşletmeleri
II. Batı Karadeniz'deki Karadeniz Ereğli Demir Çelik Fabrikası
III. İç Ege bölgesindeki Uşak Şeker Fabrikası

Bu tesislerin bulundukları yörelerde kurulmasında en belirleyici olan temel faktörler, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Ulaşım – Enerji Kaynağı – Ham MaddeAnswer
  2. B
    Ham Madde – Ulaşım – Pazar
  3. C
    Enerji Kaynağı – Ham Madde – Ulaşım
  4. D
    Ulaşım – Ham Madde – Pazar
  5. E
    Pazar – Enerji Kaynağı – İklim

Answer

Sırasıyla ulaşım, enerji kaynağı ve ham madde faktörlerinin belirleyici olduğu seçenektir.
Samsun'da bakır işletmesinin kurulmasının temel nedeni, geniş hinterland ve gelişmiş liman imkânlarıdır (Ulaşım). Karadeniz Ereğli'de demir çelik fabrikasının kurulmasının ana sebebi, demiri eritmek için gerekli olan taş kömürü yataklarına yakınlıktır (Enerji Kaynağı). Uşak'taki şeker fabrikasının kuruluş nedeni ise, şeker pancarının hasattan sonra kısa sürede işlenmesi gerektiği için üretim alanlarına yakın olma zorunluluğudur (Ham Madde).

Step-by-Step Solution

1
Samsun Bakır İşletmelerinin kuruluş nedenini analiz et.
Samsun ve çevresinde bakır madeni çıkarılmaz. Ancak Karadeniz'in en büyük limanına ve geniş bir hinterlanda sahip olduğu için maden (örneğin Küre'den) buraya taşınarak işlenir. Temel faktör ulaşımdır.
Liman kenti olmanın sağladığı lojistik avantaj sanayi yatırımlarını çeker.
2
Karadeniz Ereğli Demir Çelik Fabrikasının kuruluş nedenini analiz et.
Ereğli'de demir madeni bulunmaz (demir Sivas/Divriği'den gelir). Ancak demiri yüksek sıcaklıkta eritmek için gereken yüksek kalorili taş kömürü yatakları bu bölgededir. Temel faktör enerji kaynağıdır.
Ağır sanayide enerji naklinin ham madde naklinden daha maliyetli veya zor olabilmesi, fabrikaları enerji yataklarına çeker.
3
Uşak Şeker Fabrikasının kuruluş nedenini analiz et.
Şeker pancarı, tarladan söküldükten sonra hızla işlenmezse su kaybeder ve çürür. Bu nedenle şeker fabrikaları her zaman pancar tarlalarının yakınına kurulur. Temel faktör ham maddedir.
Tarım ürününün çabuk bozulma riski ve taşıma maliyetinin yüksek olması.

Key Concept

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçimini etkileyen faktörler

Hints

1
Karadeniz Ereğli'de hangi önemli maden çıkarılır ve bu maden demir çelik sanayisinde ne amaçla kullanılır?
2
Samsun'da bakır madeni çıkarılmaz ancak gelişmiş bir limanı vardır. Şeker pancarı ise topraktan söküldükten sonra uzun süre bekletilemez.
3
Samsun'daki tesisin sebebi nakliye kolaylığı (ulaşım), Ereğli'deki tesisin sebebi taş kömürü varlığı (enerji kaynağı), şeker fabrikasının sebebi ise çabuk bozulan ürüne yakınlık (ham madde) zorunluluğudur.

Practice More

İskenderun Demir Çelik Fabrikasının (ulaşım) ve Seydişehir Alüminyum Tesislerinin (ham madde) kuruluş yerlerini etkileyen faktörleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sanayi kollarını eşleştirerek eleme yapabilirsiniz: Şeker sanayisi her zaman ham maddeye yakınlık arar (3. öncül kesinlikle Ham Madde olmalı). Demir-çelik Karadeniz'de kömürden (enerji) dolayı kümelenmiştir (2. öncül kesinlikle Enerji Kaynağı olmalı).
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sanayi

More questions from this topic