Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağı üzerinde yer alan genç ve tektonik bakımdan aktif bir ülke olması nedeniyle jeotermal enerji potansiyeli bakımından dünya genelinde ilk sıralarda yer almaktadır. Özellikle Batı Anadolu'daki graben sahaları, yüksek sıcaklıktaki akışkan kapasitesiyle elektrik enerjisi üretimine (Jeotermal Elektrik Santralleri - JES) en uygun bölgeleri oluşturmaktadır. Ancak bu santrallerin işletilmesi sürecinde, kaynağın jeolojik yapısından kaynaklanan bazı karakteristik özellikler ve çevresel kısıtlamalar ön plana çıkmaktadır.
Buna göre, Türkiye'nin jeotermal enerji potansiyeli ve santral işletmeciliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AJeotermal akışkanlar, yer altındaki karbonatlı kayaçlarla temas halinde oldukları için yüksek oranda çözünmüş (karbondioksit) gazı içerebilir ve bu durum emisyon yönetimi gerektirebilir.
- BJeotermal enerji, güneş ve rüzgar enerjisinin aksine iklimsel koşullardan bağımsız olduğu için yıl boyunca kesintisiz 'baz yük' elektrik sağlama özelliğine sahiptir.
- CJES'lerin büyük bir kısmında, kullanılan akışkanın tekrar yer altına gönderildiği 'reenjeksiyon' yöntemi uygulanarak hem rezervuar basıncı korunmakta hem de çevre kirliliği önlenmektedir.
- Türkiye'nin jeotermal kurulu gücünün en yüksek olduğu illerin (Aydın, Denizli, Manisa) bu potansiyele sahip olması, bu illerin Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerindeki ana kırık kuşağında yer almasıyla açıklanır.Answer
Answer
Türkiye'nin jeotermal kurulu gücünün en yüksek olduğu illerin Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerinde olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü bu iller Batı Anadolu graben sistemlerinde yer almaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'nin jeotermal enerji devleri olan Aydın, Denizli ve Manisa illerini yanlış bir fay sistemi ile ilişkilendirmiştir. Bu iller Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerinde değil, Batı Anadolu'nun graben sistemleri üzerinde yer almaktadır. KAF, Türkiye'nin kuzeyinden geçerken; Ege Bölgesi'ndeki kırıklı yapı ayrı bir tektonik rejim olan horst-graben sistemini oluşturur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Jeotermal Enerji ve Tektonik İlişkisi
Hints
1
Türkiye'nin üç büyük fay hattını (KAF, DAF, BAF) ve geçtikleri bölgeleri düşünün.
2
Ege Bölgesi'ndeki Horst-Graben sistemleri hangi fay kuşağına aittir? Kuzey Anadolu'ya mı yoksa Batı Anadolu'ya mı?
3
Aydın ve Denizli gibi iller Türkiye'nin batısındadır. KAF ise Karadeniz'e paralel bir yay çizer. Bu mekansal çelişki cevabı bulmanızı sağlayacaktır.
Practice More
Türkiye'nin linyit yakıtlı termik santrallerinin yer seçimi ile jeotermal santrallerin yer seçimi arasındaki ortak paydayı (enerji kaynağına yakınlık) araştırabilirsiniz.
Alternative Method
Harita üzerinde eleme yöntemi: Ege Bölgesi'ndeki jeotermal santralleri ile KAF'ın geçtiği illeri (Bolu, Çankırı, Amasya, Tokat vb.) zihninizde eşleştirin; örtüşmediğini göreceksiniz.
Estimated Time:1m 30s