Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

19601960’lı yıllarda Türkiye'de Devlet Planlama Teşkilatının kurulması ve kalkınma planlarının hazırlanmasıyla birlikte nüfus politikalarında köklü bir değişikliğe gidilmiştir. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda (19631963-19671967) "Hızlı nüfus artışı, ekonomik büyümenin önündeki en büyük engellerden biridir." tespiti yapılmış; bu doğrultuda hazırlanan 19651965 tarihli Nüfus Planlaması Kanunu ile yeni bir strateji benimsenmiştir.

Bu kanunun getirdiği düzenlemeler ve dönemin değişen nüfus politikası dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu dönemde uygulanan bir yöntem olduğu savunulamaz?

  1. A
    Gebeliği önleyici ilaç ve araçların ithalat, satış ve reklam yasaklarının yürürlükten kaldırılması
  2. Altı veya daha fazla çocuk sahibi olan annelere verilen nakdi yardımların ve madalya teşviklerinin artırılmasıAnswer
  3. C
    Ailelere, bakabilecekleri kadar çocuk sahibi olmaları (aile planlaması) konusunda eğitim hizmetlerinin sunulması
  4. D
    Nüfus artış hızının düşürülerek demografik yatırımların devlet bütçesi üzerindeki yükünün azaltılmasının hedeflenmesi
  5. E
    Tıbbi zorunluluklar ve anne sağlığı gözetilerek bazı durumlarda gebeliğin sonlandırılmasına dair yasal esnekliklerin sağlanması

Answer

Altı veya daha fazla çocuk sahibi olan annelere madalya verilmesi ve nakdi yardım yapılması, Cumhuriyet'in ilk dönemindeki (1923-1963) nüfus artırıcı politikaların bir parçasıdır.
Çok çocuklu ailelere madalya verilmesi, vergi muafiyeti sağlanması ve yol vergisinden muaf tutulması gibi uygulamalar, savaş sonrası nüfusu hızla artırmak amacıyla 19231923 ile 19631963 yılları arasında uygulanan 'pronatalist' (doğum yanlısı) döneme aittir. 19651965 yılında çıkarılan Nüfus Planlaması Kanunu ise bu anlayışı terk ederek, nüfusun niteliğini (eğitim, sağlık) iyileştirmeyi ve hızı düşürmeyi amaçlayan 'antinatalist' bir yaklaşımı benimsemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapılması
Soruda belirtilen 19651965 yılı ve kalkınma planları dönemi, Türkiye'nin nüfus artış hızını düşürmeyi ve nüfusun niteliğini artırmayı hedeflediği ikinci büyük nüfus politikası dönemidir.
Türkiye'de nüfus politikaları 19231923-19631963 (Artırma), 19631963-20142014 (Nitelik/Sınırlama) ve 20142014 sonrası (Yeniden Artırma) olarak üç ana döneme ayrılır.
2
Seçeneklerdeki yöntemlerin dönemlerle eşleştirilmesi
Madalya, vergi muafiyeti, göçmen kabulü ve evlilik yaşının düşürülmesi gibi uygulamalar 19231923-19631963 döneminin; aile planlaması ve doğum kontrol yöntemlerinin serbest bırakılması ise 19651965 sonrası dönemin özelliğidir.
Politika değiştiğinde, önceki dönemin teşvik edici araçları (madalya vb.) yerini sınırlayıcı veya eğitici araçlara bırakır.
3
Kritik ayrımın yapılması (Hız vs. Miktar)
Bu dönemde nüfusun mutlak miktarının azalması değil, nüfus artış hızının (‰) düşürülmesi hedeflenmiştir.
Nüfus politikaları toplam nüfusu azaltmayı değil, artış hızını kontrol altına alarak ekonomik büyümeyle uyumlu hale getirmeyi amaçlar.

Key Concept

Türkiye'de Nüfus Politikalarının Tarihsel Değişimi ve Yasal Düzenlemeler
Rate this question