Question

Difficulty: MediumKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Savaşları sonucunda Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi, TBMM bünyesinde büyük tartışmalara ve moral bozukluğuna yol açmıştır. Bu süreçte yaşanan krizin aşılması amacıyla gerçekleştirilen aşağıdaki uygulamalardan hangisi, "askeri zaruretlerin demokratik işleyişte 'meclisin üstünlüğü' ilkesinden geçici bir süre için feragat edilmesine yol açtığına" doğrudan kanıt oluşturur?

  1. A
    Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için Tekalif-i Milliye Emirleri'nin yayımlanması
  2. Mustafa Kemal Paşa'ya üç ay süreyle TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerinin devredilmesiAnswer
  3. C
    Meclis merkezinin Ankara'dan Kayseri'ye taşınması önerisinin meclis tarafından reddedilmesi
  4. D
    Cephedeki durumun kritikleşmesine rağmen Maarif Kongresi'nin Ankara'da planlandığı tarihte toplanması
  5. E
    Güney Cephesi'nde Fransızlarla yapılan çatışmaların durdurulması amacıyla diplomatik görüşmelere ağırlık verilmesi

Answer

Mustafa Kemal Paşa'ya üç ay süreyle TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerinin devredilmesi, meclisin kendi yetkilerinden feragat ettiğinin doğrudan göstergesidir.
Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrası yaşanan otorite krizini aşmak için çıkarılan Başkomutanlık Kanunu, TBMM'nin sahip olduğu yasama ve yürütme yetkilerini Mustafa Kemal Paşa'ya devretmiştir. Bu durum, meclisin normalde kendisinde olan egemenlik kullanma yetkisini askeri nedenlerle geçici olarak bir şahsa devretmesi anlamına geldiği için meclis üstünlüğü ilkesinden feragat edildiğinin en açık kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın askeri sonuçlarını değerlendir
Türk ordusunun geri çekilmesiyle Sakarya Nehri'nin batısı kaybedilmiş ve Ankara tehlikeye girmiştir.
Savaşın kaybedilmesi askeri liderlik ve meclis otoritesi üzerinde baskı oluşturmuştur.
2
Siyasi krizin çözüm yöntemini belirle
5 Ağustos 1921'de Başkomutanlık Kanunu kabul edilmiştir.
Hızlı karar alabilmek için askeri komuta ile siyasi yetkilerin birleştirilmesi hedeflenmiştir.
3
Başkomutanlık Kanunu'nun içeriğini demokratik ilkeler açısından analiz et
Meclis, yasama ve yürütme yetkilerini Mustafa Kemal Paşa'ya devretmiştir.
Yasama yetkisinin (kanun yapma) meclisten alınarak bir kişiye verilmesi, meclis üstünlüğü ve güçler ayrılığı gibi demokratik teamüllerden askeri zaruretler nedeniyle geçici olarak vazgeçildiğini gösterir.

Key Concept

Başkomutanlık Kanunu ve Güçler Birliği

Hints

1
Meclisin en temel özelliği olan yasama yetkisinin kime geçtiğine odaklanın.
2
Mustafa Kemal Paşa'ya verilen yetkilerin kapsamını ve bu yetkilerin normalde kime ait olduğunu düşünün.
3
Başkomutanlık Kanunu ile meclisin hangi güçlerini Mustafa Kemal Paşa'ya devrettiğini hatırlayın.

Practice More

Başkomutanlık Kanunu'nun süresinin neden üç ayla sınırlandırıldığını ve daha sonra neden süresiz hale getirildiğini araştırarak milli irade hassasiyetini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question