Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Madenler

Türkiye'de bulunan yer altı kaynaklarının oluşum dönemleri, ülkemizin geçirdiği jeolojik süreçlere bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Bazı kaynaklar I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) arazilerinde yer alırken, büyük bir bölümü III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) tabakalarında yoğunlaşmıştır.

Buna göre, aşağıdaki yer altı kaynaklarından hangisinin oluştuğu jeolojik zaman dilimi diğer dördünden farklıdır?

  1. A
    Bor
  2. B
    Linyit
  3. Taş kömürüAnswer
  4. D
    Tuz
  5. E
    Petrol

Answer

Taş kömürü yatakları I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşurken; linyit, bor, tuz ve petrol yatakları III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluşmuştur.
Taş kömürü yatakları, I. Jeolojik Zaman'ın (Paleozoik) Karbonifer döneminde oluşmuş gür ormanların yer altında kalarak karbonlaşmasıyla meydana gelmiştir. Türkiye genç oluşumlu bir ülke olduğu için bu döneme ait araziler (Zonguldak ve çevresi) sınırlıdır. Diğer seçeneklerdeki bor, linyit, tuz ve petrol ise Türkiye'nin büyük bir kısmının şekillendiği III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluşmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki madenlerin jeolojik oluşum zamanlarını belirle.
Bor, linyit, tuz ve petrol III. Zaman; taş kömürü ise I. Zaman ürünüdür.
Türkiye'deki yer altı kaynaklarının yaşlarını ayırt etmek için jeolojik zaman tablosunu bilmek gerekir.
2
Gruplandırma yaparak farklı olanı tespit et.
Dört kaynak aynı dönemde (III. Zaman), bir kaynak ise daha eski bir dönemde (I. Zaman) oluşmuştur.
Soru kökünde istenen 'farklılık' kriteri zamansal bir karşılaştırmadır.

Key Concept

Jeolojik Zamanlar ve Maden Oluşum İlişkisi

Hints

1
Türkiye'deki yer altı kaynaklarının büyük çoğunluğu III. Jeolojik Zaman'da oluşmuştur; sadece bir tanesi Paleozoik dönemine aittir.
2
Zonguldak çevresinde çıkarılan ve demir-çelik sanayisinde enerji kaynağı olarak kullanılan madenin oluşum zamanını düşünün.

Practice More

Türkiye'deki masif arazilerin dağılımı ile taş kömürü yataklarının konumu arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kömür türlerini kalori ve karbon oranına göre karşılaştırabilirsiniz. Daha eski oluşumlu kömürler (taş kömürü) daha yüksek enerji verirken, daha genç olanlar (linyit) daha düşük enerji verir ve daha geniş alanlarda bulunur.
Estimated Time:50s
Rate this question