Question

Difficulty: HardAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda, mevcut bir anayasanın öngördüğü değiştirme usullerine ve sınırlarına sadık kalarak anayasal kurallarda değişiklik yapma yetkisine "tali kurucu iktidar" denir. Bu iktidarın hukuki niteliği, yetki alanı ve sınırları göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?

  1. A
    Yetkisini mevcut anayasadan alan, hukuki olarak sınırlandırılmış bir "hukuk iktidarı"dır.
  2. B
    Anayasanın değiştirilemez maddeleri gibi maddi sınırlarla ve belirlenmiş teklif/oylama usulleri gibi şekli sınırlarla bağlıdır.
  3. Genellikle bir devrim, darbe veya yeni bir devletin kuruluşu gibi hukuki boşluk dönemlerinde ortaya çıkarak yeni bir düzen inşa eder.Answer
  4. D
    Sert anayasalar söz konusu olduğunda, bu iktidarın yetki kullanımı nitelikli çoğunluk veya halkoylaması gibi zorlaştırıcı prosedürlere tabidir.
  5. E
    Hukuki geçerliliği ve meşruiyeti, kendisini yaratan asli kurucu iktidarın koyduğu normatif çerçeveye dayanır.

Answer

Devrim, darbe veya yeni devlet kuruluşu gibi durumlarda ortaya çıkarak sıfırdan düzen kuran iktidar asli kurucu iktidardır; tali kurucu iktidar ise mevcut hukuk düzeni içinde kalarak değişiklik yapar.
Doğru cevap olan ifade, asli kurucu iktidarın temel karakteristiğidir. Asli kurucu iktidar, hukuk dışı, sınırsız ve başlangıç niteliğinde bir güçtür; savaş, ihtilal veya darbe gibi olağanüstü durumlarda belirir. Tali kurucu iktidar ise anayasanın öngördüğü sınırlar dahilinde işleyen bir "kurulu" güçtür.

Step-by-Step Solution

1
Tali kurucu iktidarın tanımını analiz et.
Tali kurucu iktidar "hukuk içi" bir iktidardır; yani mevcut bir anayasanın çizdiği sınırlar içinde anayasayı değiştirir.
Soruda tali kurucu iktidarın özellikleri sorulmaktadır.
2
Asli kurucu iktidar ile farkını belirle.
Asli kurucu iktidar "hukuk dışı"dır, sıfırdan anayasa yapar ve genellikle darbe, ihtilal gibi olağanüstü durumlarda ortaya çıkar.
Yanlış olan seçeneği bulmak için iki kavramın doğuş şartlarını karşılaştırmak gerekir.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendir.
Olağanüstü durumlarda ortaya çıkıp yeni bir düzen inşa etme ifadesinin tali kurucu iktidarla bağdaşmadığı görülür.
Tali iktidar mevcut düzeni koruyarak günceller, asli iktidar ise eski düzeni yıkar.

Key Concept

Asli ve Tali Kurucu İktidar Ayrımı

Hints

1
Tali kurucu iktidar ile asli kurucu iktidar arasındaki temel fark 'hukuka bağlılık' durumudur.
2
Eğer bir güç, anayasayı değiştirirken o anayasadaki kurallara uymak zorundaysa bu tali iktidardır.
3
Darbe ve ihtilaller mevcut hukuku yıktığı için bu dönemlerde 'tali' değil, 'asli' iktidar devreye girer.

Practice More

Türkiye'deki anayasaların (1921, 1924, 1961, 1982) hangilerinin asli kurucu iktidar ürünü olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question