Examkin

Question

Difficulty: Hard1924 Anayasası

19241924 Anayasası (Tes\ckilat−ıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye KanunuKanunu), Türk anayasa tarihinde hem ihtilal dönemi anayasası olan 19211921 metninin "Meclis Üstünlüğü" ilkesini devralmış hem de modern parlamenter sistemlerin bazı mekanizmalarını bünyesine katmıştır. Bu anayasal düzende öngörülen "Karma Hükümet Sistemi"nin erkler arasındaki hukuki ve fiili dengesini en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yürütme organı tamamen Meclis'in bir komisyonu niteliğindedir ve Meclis Başkanı aynı zamanda hükümetin de doğal başkanıdır.
  2. B
    Kuvvetler ayrılığı ilkesi sert bir biçimde uygulanmış, yürütme organı yasama organından tamamen bağımsız ve denetlenemez kılınmıştır.
  3. Yasama ve yürütme erkleri "kuvvetler birliği" ilkesi gereği hukuken Meclis'te toplanmış olsa da, işleyişte "görevler ayrılığı" esasına göre yürütme organına işlevsel bir alan tanınmıştır.Answer
  4. D
    Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşuyla birlikte yargı erki, yasama organının tüm tasarruflarını denetleme yetkisine sahip kılınarak mutlak üstünlük kazanmıştır.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, Meclis dışından seçilme hakkına sahiptir ve yasama organını hiçbir şart aranmaksızın feshetme yetkisiyle donatılmıştır.

Answer

Yasama ve yürütme erklerinin "kuvvetler birliği" ilkesi gereği hukuken Meclis'te toplanması, ancak işleyişte "görevler ayrılığı" esasına göre yürütme organına işlevsel bir alan tanınmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 19241924 Anayasası'nın özgün yapısını yansıtır. Bu anayasa, hukuksal olarak "Kuvvetler Birliği" ilkesine sadık kalarak egemenliğin tek elden (Meclis) kullanılmasını öngörür. Ancak, devlet işlerinin karmaşıklaşması nedeniyle yürütme görevini meclisin içinden çıkan bir Bakanlar Kurulu'na devrederek fiilen "Görevler Ayrılığı"na geçmiştir. Bu hibrit yapıya hukuk literatüründe "Karma Hükümet Sistemi" denir.

Step-by-Step Solution

1
1924 Anayasası'nın teorik temelini belirle.
Anayasa, "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" der ve bu gücün tek temsilcisinin TBMM olduğunu belirterek "Kuvvetler Birliği" (Güçler Birliği) ilkesini hukuken korur.
1921 Anayasası'ndan gelen meclis üstünlüğü geleneğini devam ettirmek.
2
Uygulamadaki (fonksiyonel) farklılığı analiz et.
Hükümet (Bakanlar Kurulu), meclis içinden çıksa da ayrı bir heyet olarak çalışır ve meclise karşı kolektif sorumluluğu vardır. Bu duruma "Görevler Ayrılığı" (Fonksiyonel Ayrılık) denir.
Meclis hükümeti sisteminden parlamenter sisteme geçiş evresini yönetmek.
3
Diğer anayasalarla farkını karşılaştır.
1921'de tam bir Meclis Hükümeti (hükümet meclisin komisyonu), 1961'de ise tam bir Kuvvetler Ayrılığı vardır. 1924 bu ikisinin "Karma" (Mixed) halidir.
Hard zorluk seviyesindeki nüansları ayırt etmek.

Key Concept

Karma Hükümet Sistemi (Kuvvetler Birliği + Görevler Ayrılığı)

Hints

1
1924 Anayasası, 1921'in 'Meclis Hükümeti' ile 1961'in 'Kuvvetler Ayrılığı' arasında bir köprü vazifesi görür.
2
Bu sistemde meclis hala en üstün organdır, ancak hükümet işlerini yürütmek için ayrı bir icra heyeti (kabine) kurulmuştur.
3
Soruda aranan anahtar kavram, 'kuvvetlerin hukuken birliği' ile 'görevlerin fiilen ayrılığı' arasındaki dengedir.

Practice More

1924 Anayasası'ndaki laiklik yolundaki değişiklikleri (19281928 ve 19371937 tadilatları) gözden geçirmek, konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Soruya anayasa tarihindeki evrimi (1921 -> 1924 -> 1961) düşünerek yaklaşabilirsiniz. 1921 = Tam Birlik, 1961 = Tam Ayrılık, 1924 = Karma (Birlik Görünümlü Ayrılık).
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

1924 Anayasası

More questions from this topic