Examkin

Question

Difficulty: MediumYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası'nda düzenlenen "yasama sorumsuzluğu" ile "yasama dokunulmazlığı" kurumlarının koruma süreleri ve hukuki nitelikleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi her iki bağışıklık türü için de geçerli ve doğru bir ifadedir?

  1. Yasama sorumsuzluğu hem cezai hem de hukuki (tazminat) koruma sağlayıp milletvekilliği sona erdikten sonra da devam ederken; yasama dokunulmazlığı kural olarak sadece cezai koruma sağlar ve üyelik süresiyle sınırlıdır.Answer
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı Meclis kararıyla kaldırılamayan mutlak bir hak iken, yasama sorumsuzluğu TBMM Genel Kurulu kararıyla her zaman kaldırılabilir.
  3. C
    Her iki bağışıklık türü de milletvekilinin sadece Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerini kapsar ve bu koruma milletvekilliği sıfatı sona erdiğinde tamamen kalkar.
  4. D
    Yasama sorumsuzluğu sadece ceza davalarına karşı bir engel oluştururken, yasama dokunulmazlığı milletvekiline karşı açılabilecek tüm tazminat davalarını da durdurur.
  5. E
    Milletvekilinin yasama dokunulmazlığı Meclis tarafından kaldırıldığı anda milletvekilliği sıfatı da hukuk düzeni gereği kendiliğinden sona erer.

Answer

Yasama sorumsuzluğu hem cezai hem de hukuki koruma sağlayan ve milletvekilliğinden sonra da devam eden bir bağışıklıkken; yasama dokunulmazlığı sadece cezai koruma sağlar ve kural olarak üyelik süresince geçerlidir.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çatısı altındaki oy ve sözlerinden dolayı ömür boyu sorumlu tutulmamasını sağlar. Bu koruma hem hapis cezalarını hem de para tazminatlarını engeller. Yasama dokunulmazlığı ise sadece bir 'yargılama engeli'dir; vekilin görev süresiyle sınırlıdır, Meclis kararıyla kaldırılabilir ve sadece ceza mahkemelerindeki yargılamaları durdurur, hukuk mahkemelerindeki tazminat davalarına engel teşkil etmez.

Step-by-Step Solution

1
Yasama Sorumsuzluğunun özelliklerini belirle
Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünceler için tam koruma sağlar. Mutlaktır (kaldırılamaz), süreklidir (ömür boyu sürer) ve hem hapis (cezai) hem tazminat (hukuki) sorumluluğunu engeller.
Milletvekilinin hiçbir baskı altında kalmadan yasama görevini yerine getirmesi amaçlanır.
2
Yasama Dokunulmazlığının özelliklerini belirle
Suç işlediği iddia edilen vekilin tutuklanmasını veya yargılanmasını engeller. Nispidir (Meclis kararıyla kaldırılabilir), geçicidir (sadece milletvekilliği süresince korur) ve sadece ceza davalarını kapsar (tazminat davalarını engellemez).
Yürütme organının veya yargının milletvekilini haksız yere görevinden alıkoymasını önlemek amaçlanır.
3
Karşılaştırma yaparak doğru ifadeyi seç
Sorumsuzluğun 'sürekli ve kapsamlı' (hukuki+cezai) olduğu, dokunulmazlığın ise 'geçici ve sınırlı' (sadece cezai) olduğu bilgisi anayasal gerçektir.
Anayasa'nın 83. maddesindeki ayrımları doğru analiz etmek soruyu çözdürür.

Key Concept

Yasama bağışıklıklarının (sorumsuzluk ve dokunulmazlık) süre ve kapsam farkı.

Hints

1
Sorumsuzluk ve dokunulmazlık arasındaki en büyük farklardan biri hangisinin 'mutlak' (asla kaldırılamaz) olduğudur.
2
Milletvekilliği biten bir kişinin, vekilliği dönemindeki bir konuşmasından dolayı yargılanıp yargılanamayacağını düşünün (Sorumsuzluk koruması).
3
Dokunulmazlığın sadece ceza davalarını kapsadığını, tazminat davalarının (hukuk davaları) milletvekili görevdeyken bile açılabileceğini unutmayın.

Practice More

Milletvekilliğinin düşme nedenleri ile dokunulmazlığın kaldırılması arasındaki ilişkiyi incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic