Question

Difficulty: Very hardÇanakkale Cephesi

I. Dünya Savaşı sürecinde Çanakkale Muharebeleri'nin askeri, diplomatik ve jeopolitik yansımaları hem Osmanlı Devleti'nin hem de savaşa dâhil olan büyük güçlerin kaderini derinden etkilemiştir.

Bu muharebelerin seyri ve ortaya çıkardığı çok boyutlu sonuçlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Çanakkale'de İtilaf donanmasının Boğaz tahkimatını aşamaması üzerine Çarlık Rusyası'nın Boğazlar üzerindeki tarihi emellerini garanti altına alma ısrarı, müttefikler arasında Boğazlar (İstanbul) Antlaşması'nın imzalanmasına zemin hazırlamıştır.
  2. B
    Gelibolu Yarımadası'ndaki Osmanlı savunma başarısı, Balkanlar'daki askeri dengeyi İttifak bloku lehine çevirerek Bulgaristan'ın savaşa girmesini ve Berlin-İstanbul kesintisiz kara/demiryolu irtibatının kurulmasını sağlamıştır.
  3. C
    İtilaf Devletleri'nin Gelibolu'daki yenilgisi ve tahliyesi, Birleşik Krallık iç siyasetinde kriz yaratarak harekâtın mimarlarından Bahriye Nazırı Winston Churchill'in kabinedeki görevinden istifa etmesine yol açmıştır.
  4. Çanakkale savunmasının zaferle sonuçlanmasının yarattığı stratejik üstünlükle Osmanlı Genelkurmayı, Kafkas Cephesi'nde kaybedilen Doğu Anadolu topraklarını geri almak amacıyla Sarıkamış Taarruz Harekâtı'nı başlatmıştır.Answer
  5. E
    İtilaf Devletleri'nin deniz yoluyla Çarlık Rusyası'na hayati düzeydeki askeri ve iktisadi yardımları ulaştıramaması, Rusya'daki ekonomik ve toplumsal buhranı tırmandırarak 1917 Bolşevik İhtilali'nin zeminini hızlandırmıştır.

Answer

Çanakkale savunmasının zaferle sonuçlanmasının ardından Osmanlı Genelkurmayı'nın Kafkas Cephesi'nde Sarıkamış Taarruz Harekâtı'nı başlattığı yönündeki yargı tarihsel kronoloji ve neden-sonuç bağı açısından yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek tarihsel kronolojiye ve neden-sonuç ilişkisine aykırıdır. Sarıkamış Harekâtı, Enver Paşa komutasında 22 Aralık 1914 - 15 Ocak 1915 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş ve Çanakkale Muharebeleri (Mart 1915 - Ocak 1916) başlamadan önce sonuçlanmıştır. Dolayısıyla Sarıkamış Harekâtı'nın Çanakkale zaferinin ardından başlatılması fiilen ve kronolojik olarak imkânsızdır. Çanakkale'den sonra 1916 yılında Mustafa Kemal Paşa Kafkas Cephesi 16. Kolordu Komutanlığına atanmış ve Muş ile Bitlis'i Rus işgalinden kurtarmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Çanakkale Muharebeleri'nin zaman aralığını ve diğer cephelerle kronolojik ilişkisini tespit etme
Çanakkale Muharebeleri 1915 yılı boyunca (18 Mart 1915 Deniz Zaferi, 25 Nisan 1915 - 9 Ocak 1916 Kara Muharebeleri) cereyan etmiştir. Sarıkamış Taarruz Harekâtı ise Aralık 1914 - Ocak 1915 tarihlerinde icra edilmiştir.
Bir olayın kendisinden sonraki bir zaferin sonucu olarak başlatıldığını iddia etmek kronolojik anakronizm doğurur.
2
Çanakkale Cephesi'nin diplomatik ve ittifak dengelerine etkilerini değerlendirme
Çanakkale Boğazı'nın geçilememesi İtilaf Devletleri arasında ilk gizli antlaşma olan 1915 İstanbul (Boğazlar) Antlaşması'nı doğurmuş, Bulgaristan'ın İttifak bloku safında savaşa girmesini sağlamıştır.
Uluslararası anlaşmalar ve bloklaşmalar Çanakkale'deki askeri dengelere paralel şekillenmiştir.
3
İtilaf Devletleri ve Rusya üzerindeki siyasi yansımaları analiz etme
İngiltere'de Winston Churchill Bahriye Nazırlığından istifa etmiş, yardım alamayan Çarlık Rusyası 1917'de Bolşevik İhtilali ile savaştan çekilme sürecine girmiştir.
Çanakkale Muharebeleri küresel ölçekte büyük devletlerin iç siyasetini ve savaş kabinelerini dönüştürmüştür.
4
Yanlış önermeyi belirleme
Sarıkamış Taarruzu Çanakkale zaferinden sonra değil, Çanakkale Savaşları başlamadan önce gerçekleşmiştir.
Tarihsel kronolojide Sarıkamış Harekâtı Çanakkale'den öncedir; Çanakkale'den sonra Kafkas Cephesi'nde gerçekleşen başarı Mustafa Kemal Paşa'nın 16. Kolordu komutanı olarak Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri almasıdır (Ağustos 1916).

Key Concept

Çanakkale Cephesi'nin Askeri, Siyasi, Diplomatik Sonuçları ve I. Dünya Savaşı Cepheler Kronolojisi

Hints

1
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin taarruz ve savunma cephelerinin açılış ve cereyan tarihlerini göz önünde bulundurunuz.
2
Kafkas Cephesi'ndeki Sarıkamış Harekâtı'nın tarihi (Aralık 1914 - Ocak 1915) ile Çanakkale Kara ve Deniz Zaferleri'nin tarihlerini (Mart 1915 - Ocak 1916) karşılaştırınız.

Practice More

Çanakkale Cephesi sonrasında Mustafa Kemal Paşa'nın görev aldığı Kafkas ve Suriye-Filistin cephelerindeki faaliyetlerini ve Bulgaristan'ın savaşa girmesiyle değişen lojistik dengeleri inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question