Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin jeolojik yapısını inceleyen bir uzman raporunda şu ifadelere yer verilmiştir:

"Ülkemiz genel hatlarıyla genç oluşumlu bir kara parçasıdır. Ortalama yükseltinin fazla olması, aktif fay hatlarının varlığı ve sahip olduğumuz pek çok enerji kaynağı bu genç yapının sonucudur. Ancak yurdumuzun belirli bölgelerinde, arazimizin çok daha eski jeolojik dönemlerde (I. Jeolojik Zaman) su yüzeyine çıktığını kanıtlayan yaşlı kütlelere ve o döneme özgü enerji kaynaklarına da rastlanmaktadır."

Buna göre, raporda "çok eski jeolojik dönemlere ait" olduğu belirtilen oluşumlara aşağıdakilerin hangisinde verilenler örnek gösterilebilir?

  1. A
    Linyit yatakları ve Kırşehir Masifi
  2. Taş kömürü yatakları ve Menteşe MasifiAnswer
  3. C
    Bor mineralleri ve Yıldız Dağları Masifi
  4. D
    Petrol yatakları ve Bitlis Masifi
  5. E
    Taş kömürü yatakları ve Toros Dağları

Answer

Doğru eşleştirme, her ikisi de I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşmuş olan taş kömürü yatakları ve Menteşe Masifi'dir.
Doğru eşleştirmede yer alan taş kömürü yatakları ve Menteşe Masifi, Türkiye'nin I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) karalaşmış en eski ve sert yapılarıdır. Raporda aranan 'çok eski jeolojik dönemlere ait' kanıtlar bunlardır.

Step-by-Step Solution

1
Raporda istenen dönemi tespit et.
Soru metninde "çok eski jeolojik dönemler" olarak I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) vurgulanmaktadır.
Türkiye'nin ilk karalaşan ve en yaşlı bölümlerini belirlemek için hedef zaman dilimini netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki maden ve enerji kaynaklarının oluşum zamanlarını sınıflandır.
Taş kömürü I. Zaman'da; linyit, bor, petrol ve tuz ise III. Zaman'da (Tersiyer) oluşmuştur.
Yanlış jeolojik zamanlara ait enerji kaynaklarını elemek için.
3
Seçeneklerdeki yer şekillerinin ve arazilerin oluşum zamanlarını sınıflandır.
Masif araziler (Menteşe, Kırşehir, Yıldız, Bitlis vb.) I. Zaman'da sertleşmiş yaşlı kütlelerdir. Toros Dağları ise III. Zaman'da kıvrılmış genç kütlelerdir.
Eşleştirmedeki ikinci unsurların doğruluğunu teyit etmek için.
4
Her iki unsurun da I. Jeolojik Zaman'a ait olduğu seçeneği belirle.
Taş kömürü yatakları (I. Zaman) ve Menteşe Masifi (I. Zaman) ikilisinin yer aldığı seçenek doğru cevaptır.
Soru kökü her iki oluşumun da çok eski döneme ait olmasını istemektedir.

Key Concept

Türkiye'de I. Jeolojik Zaman'a (Paleozoik) ait masif araziler ve taş kömürü oluşumları.

Hints

1
I. Jeolojik Zaman (Paleozoik), arazilerin ilk kez karalaştığı ve dünyanın ilk ormanlarının toprak altında kalarak en eski fosil yakıtları oluşturduğu dönemdir.
2
Masif araziler bu dönemin sertleşmiş yaşlı kütleleridir. Ülkemizde yaygın olan linyit, petrol ve bor ise çok daha sonraki dönemlerde (III. Zaman) oluşmuştur.
3
Doğru cevapta; hem yeraltı kaynağının hem de arazinin I. Jeolojik Zaman'da oluşması gerekir. Zonguldak çevresindeki kömür türünü ve Muğla çevresindeki masif kütleyi bir arada düşünün.

Practice More

Türkiye'deki masif arazilerin isimlerini ve haritadaki yerlerini tekrar gözden geçirmeniz tavsiye edilir.

Alternative Method

Zaman çizelgesi oluşturarak eleme yapabilirsiniz: Bir tarafa I. Zaman oluşumlarını (Masifler ve Taş Kömürü), diğer tarafa III. Zaman oluşumlarını (Linyit, Petrol, Bor, Tuz, Kıvrım Dağları) yazarak eşleşmeleri kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question