Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Platoları

Afyonkarahisar, Eskişehir ve Uşak illeri arasında geniş bir alan kaplayan Yazılıkaya Platosu'ndan hareket ederek Erzurum-Kars Platosu'na doğru yolculuk yapan bir araştırmacı, her iki platonun coğrafi özelliklerini karşılaştırmaktadır. Buna göre, araştırmacının ulaştığı Erzurum-Kars Platosu'nda, hareket noktası olan Yazılıkaya Platosu'na göre aşağıdakilerden hangisinin daha düşük olduğunu gözlemlemesi beklenir?

  1. A
    Yıllık toplam yağış miktarı
  2. B
    Donlu gün sayısı
  3. Yaz mevsimi sıcaklık ortalamasıAnswer
  4. D
    Gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki fark
  5. E
    Mera hayvancılığında büyükbaş hayvanların payı

Answer

Erzurum-Kars Platosu'nda yaz mevsimi sıcaklık ortalaması, yükseltinin daha fazla olması nedeniyle Yazılıkaya Platosu'na göre daha düşüktür.
Türkiye'de batıdan doğuya gidildikçe platoların ortalama yükseltisi artar. Yazılıkaya Platosu yaklaşık 11001100 metre yükseltide iken Erzurum-Kars Platosu 20002000 metre üzerindedir. Yükseltideki bu artış, Erzurum-Kars'ta yaz mevsiminin çok daha serin geçmesine ve yaz sıcaklık ortalamalarının daha düşük kalmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Platoların konumlarını ve yükseltilerini belirleme
Yazılıkaya Platosu İç Batı Anadolu'da (~11001100 m), Erzurum-Kars Platosu ise Kuzeydoğu Anadolu'dadır (~20002000 m).
Yükselti farkı, sıcaklık ve iklim özelliklerini belirleyen temel faktördür.
2
Sıcaklık ve yükselti ilişkisini uygulama
Yükselti arttıkça her 200200 metrede sıcaklık yaklaşık 1C1^{\circ}C azalır.
Erzurum-Kars'ın yaklaşık 9001000900-1000 metre daha yüksek olması, sıcaklıkların belirgin şekilde düşük olmasına neden olur.
3
Diğer değişkenleri analiz etme
Erzurum-Kars'ta karın yerde kalma süresi, yağış miktarı ve büyükbaş hayvancılık oranı daha yüksektir; ancak sıcaklıklar daha düşüktür.
Soruda hangi değerin 'düşük' olduğu sorulmaktadır.

Key Concept

Türkiye'de batıdan doğuya doğru yükseltinin artması, sıcaklık ortalamalarını (özellikle yaz sıcaklıklarını) düşürür ve ekonomik faaliyetleri (küçükbaştan büyükbaşa geçiş) değiştirir.

Hints

1
Türkiye'de batıdan doğuya gidildikçe platoların yükseltisinin nasıl değiştiğini düşünün.
2
Yükselti ile sıcaklık arasındaki ters orantıyı hatırlayın; Erzurum-Kars'ın yaklaşık 20002000 metre yüksekliğe sahip olması yazları nasıl etkiler?
3
Erzurum-Kars'ta 'sert karasal' iklim görülürken Yazılıkaya'da daha ılıman bir 'karasal' iklim hakimdir. Hangi bölgede yazlar daha sıcak geçer?

Practice More

Erzurum-Kars platosundaki yaz yağışlarının, oradaki hayvancılık türü üzerindeki etkisini araştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question