Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Toprak Sistemi ve Ekonomi

Türk-İslam devletlerinde uygulanan toprak yönetimi ve ekonomik hayatın işleyişi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Toprakların mülkiyeti devlete ait tutularak, Batı dünyasındakine benzer bir feodal (derebeylik) sınıfının oluşması engellenmiştir.
  2. 'Vakıf' arazilerinden elde edilen vergi gelirleri, doğrudan ordunun 'Gulam' ihtiyacını karşılamak ve askerlerin maaşlarını ödemek amacıyla kullanılmıştır.Answer
  3. C
    'İkta' sahipleri, kendilerine tahsis edilen topraklardaki vergileri toplama karşılığında atlı askerler yetiştirmiş ve taşranın güvenliğini sağlamışlardır.
  4. D
    Ticari hayatı düzenleyen 'Ahilik' teşkilatı, üretilen malların fiyatlarını belirleyen 'Narh' sistemiyle tüketiciyi ve üreticiyi korumayı hedeflemiştir.
  5. E
    Müslüman çiftçilerin mülk topraklarından alınan ürün vergisine 'Öşür', gayrimüslimlerden alınan ürün vergisine ise 'Haraç' denilmiştir.

Answer

Vakıf arazilerinden elde edilen gelirlerin askeri amaçlarla veya Gulam sistemi için kullanıldığı bilgisi yanlıştır; vakıf gelirleri yalnızca kamu yararına hizmet eden sosyal kurumlara ayrılır.
Vakıf sistemi, Türk-İslam toplumlarında sosyal adaleti ve yardımlaşmayı sağlamak amacıyla kurulmuştur. Bu sistemin gelirleri cami, medrese, şifahane ve kervansaray gibi toplumun ortak kullanımına açık kurumların giderleri için harcanır. Devletin askeri gücünü oluşturan 'Gulam' askerlerinin veya ikta askerlerinin giderleri ise vakıf gelirlerinden değil, sırasıyla merkezi hazineden veya miri arazi vergi gelirlerinden (İkta) karşılanır.

Step-by-Step Solution

1
Toprak türlerinin kullanım amaçlarını analiz etme
Miri arazi devletin, mülk arazi şahsın, vakıf arazi ise hayır kurumlarınındır.
Hangi toprağın hangi amaçla kullanıldığını belirlemek temel ayrımı sağlar.
2
Vakıf sisteminin hukuki ve dini statüsünü değerlendirme
Vakfedilen bir malın mülkiyeti Allah'a, kullanımı ise topluma aittir; devlet bu gelirleri askeri harcamalara (Gulam maaşı vb.) aktaramaz.
Vakıf hukukuna göre vakfın şartları değiştirilemez.
3
Askeri sistemlerin finansman kaynaklarını karşılaştırma
Gulam askerlerinin maaşları (bistegani) doğrudan devlet hazinesinden karşılanırken, taşra askerlerinin masrafları İkta sisteminden karşılanır.
Yanlış eşleştirmeyi saptamak için sistemlerin bütçe kaynaklarını bilmek gerekir.

Key Concept

Türk-İslam devletlerinde vakıf sistemi ve askeri harcamaların ayrımı

Practice More

İkta sisteminin Selçuklulardaki uygulaması ile Osmanlıdaki Tımar sistemi arasındaki benzerlik ve farkları inceleyerek devlet otoritesinin taşradaki etkisini daha iyi kavrayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question