Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde kamu düzeninin sağlanması ve devlet otoritesinin korunması amacıyla oluşturulan hukuk ve ordu teşkilatı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Şer'i yargı sisteminin başında bulunan ve başkentte görev yapan 'Kadı'ül Kudat', diğer kadıların atama ve denetim işlerini yürütürdü.
  2. B
    Gulam sistemiyle yetiştirilen askerler, doğrudan hükümdarın şahsına bağlı bir merkez ordusu oluşturur ve 'bistegâni' adı verilen maaş alırlardı.
  3. C
    Örfi hukukun en yetkili temsilcisi olan 'Emir-i Dad', adalet işlerini yürütürken kararlarının şer'i hukuk kurallarıyla çelişmemesine dikkat ederdi.
  4. İkta askerleri (Sipahiyan), savaş zamanı orduya katılırken barış zamanı bulundukları bölgenin güvenliğini sağlar ve hazineden doğrudan maaş alırlardı.Answer
  5. E
    Divan-ı Mezalim; halkın şikâyetlerini dinleyen, devlet memurlarını denetleyen ve kadı mahkemelerinden gelen itirazları inceleyen bir yüksek yargı organıdır.

Answer

İkta askerlerinin (Sipahiyan) hazineden doğrudan maaş aldığı bilgisi yanlıştır; bu askerler ihtiyaçlarını ikta topraklarından sağlanan gelirlerle karşılarlardı.
İkta askerleri (Sipahiyan), Türk-İslam devletlerinde ordu teşkilatının eyalet kanadını oluşturur. Bu sistemde devlet, belirli toprakların vergi gelirini hizmet karşılığı asker ve komutanlara bırakır. Dolayısıyla bu askerlerin maaşları hazineden nakit olarak çıkmaz, sorumlu oldukları topraktan elde edilen gelirlerle karşılanır. Hazineden doğrudan maaş (bistegâni) alan grup, merkezde bulunan Gulam ordusudur.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk ve ordu sistemindeki temel kavramları ve görevleri tanımla.
Kadı'ül Kudat (Şer'i hukuk başı), Emir-i Dad (Örfi hukuk başı), Gulam (Maaşlı merkez askeri), Sipahiyan (Toprak bazlı eyalet askeri) ve Divan-ı Mezalim (Yüksek mahkeme) kavramları doğru eşleşmelidir.
Kurumsal yapıların görev alanlarını ayırt etmek sorunun temelidir.
2
İkta sisteminin mali işleyişini analiz et.
İkta sisteminde toprak gelirleri askerin yetiştirilmesi ve geçimi için kullanılır, hazineye bu askerler için doğrudan bir yük binmez.
Hazine yükünü azaltmak ikta sisteminin temel ekonomik amacıdır.
3
Maaşlı merkez askerleri ile eyalet askerlerini karşılaştır.
Gulamlar bistegâni (maaş) alırken, Sipahiyanlar dirlik/ikta geliri ile geçinirler.
Askeri birimlerin mali kaynak farkı, KPSS Tarih sorularında sıkça sorgulanan bir ayrım noktasıdır.

Key Concept

İkta Sistemi ve Eyalet Ordusu (Sipahiyan) Mali Yapısı

Practice More

Osmanlı Devleti'ndeki Tımar sistemi ile Türk-İslam devletlerindeki İkta sistemini karşılaştıran bir soru çözerek sistemin sürekliliğini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question