Question

Difficulty: Hard1924 Anayasası

19241924 Anayasası (Tes\ckilat−ıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye KanunuKanunu), 19211921 Anayasası'nın savaş dönemi koşullarında uyguladığı "Meclis Hükümeti" sistemi ile tam parlamenter sistem arasında bir geçiş modeli olan "Karma Hükümet Sistemi"ni benimsemiştir. Bu sistemde egemenliğin tek temsilcisi olarak meclisin üstünlüğü korunmuş, ancak yürütme yetkisinin icrası farklı bir yapıya kavuşturulmuştur.

Buna göre, 19241924 Anayasası'nda düzenlenen yasama ve yürütme ilişkilerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bakanlar Kurulu üyeleri, meclis üyeleri arasından Başbakan tarafından seçilir ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylanır.
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, hükümeti (İcra Vekilleri Heyeti) her zaman denetleme ve görevden düşürme yetkisine sahiptir.
  3. Cumhurbaşkanı, yürütme organının meclis üzerindeki etkisini artırmak amacıyla yasama organını feshetme ve seçimleri yenileme yetkisine sahiptir.Answer
  4. D
    Cumhurbaşkanı, meclis tarafından kendi üyeleri arasından bir yasama dönemi (44 yıl) için seçilir ve görev süresi biten kişi yeniden seçilebilir.
  5. E
    19371937 yılında yapılan değişiklikle laiklik başta olmak üzere temel siyasi ilkeler anayasal birer nitelik olarak metne dahil edilmiştir.

Answer

1924 Anayasası'nda meclisin üstünlüğü ilkesi gereği, Cumhurbaşkanı'nın yasama organını (TBMM) feshetme veya seçimleri yenileme yetkisi bulunmamaktadır; bu yetki yalnızca meclisin kendisine aittir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19241924 Anayasası, "Meclisin Üstünlüğü" ilkesini benimsemiştir. Bu ilke uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi, kendisini feshetme yetkisine sahip tek organdır. Cumhurbaşkanı'na veya Bakanlar Kurulu'na meclisi feshetme, meclis seçimlerini yenileme veya meclis çalışmalarına son verme gibi bir yetki tanınmamıştır. Bu durum, 19241924 Anayasası'nın meclis hükümeti sisteminden tam parlamenter sisteme henüz geçmediğinin en önemli kanıtlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
19241924 Anayasası'nın benimsediği "Karma Hükümet Sistemi"nin temel özelliklerini hatırla.
19241924 Anayasası, kuvvetler birliğini (egemenlik bazında) korurken görevler ayrılığını (işlevsel bazda) başlatmıştır.
Sistemin meclis üstünlüğüne mi yoksa kuvvetler ayrılığına mı dayandığını anlamak için gereklidir.
2
Yasama ve yürütme arasındaki denge mekanizmalarını analiz et.
Meclis hükümeti her zaman görevden düşürebilirken, hükümetin veya Cumhurbaşkanı'nın meclise karşı benzer bir fesih gücü yoktur.
Meclis üstünlüğü ilkesinin en somut sonucu, meclisin kendi varlığı üzerinde tek otorite olmasıdır.
3
19611961 ve 19821982 anayasalarındaki parlamenter özelliklerle karşılaştırarak yanlış ifadeyi saptra.
Yürütmenin meclisi feshetme yetkisi parlamenter sistemin bir özelliği olup, meclisin üstünlüğünü esas alan 19241924 modelinde yer almaz.
Farklı anayasal dönemlerin karıştırılmasını önlemek için ayırt edici bir noktadır.

Key Concept

1924 Anayasası Karma Hükümet Sistemi ve Meclis Üstünlüğü
Estimated Time:1m 15s
Rate this question