Anayasa hukukunda, yeni bir anayasa yapma yetkisi ile mevcut bir anayasayı o anayasanın öngördüğü kurallar dahilinde değiştirme yetkisi arasındaki ayrım 'kurucu iktidar' başlığı altında incelenir. Bu iki yetki türü; hukuki dayanakları, ortaya çıkış biçimleri ve yetki sınırları bakımından birbirlerinden kesin çizgilerle ayrılmaktadır.
Buna göre, 'asli kurucu iktidar' ve 'tali kurucu iktidar' kavramlarının karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Asli kurucu iktidar, hukuk dışı (fiili) bir ortamda ortaya çıkan ve kendisini bağlayan hiçbir pozitif hukuk kuralı bulunmayan sınırsız bir güçtür.Answer
- BTali kurucu iktidar, bir devletin hukuk düzeninde gerçekleşen köklü bir siyasi kopuş sonrasında hukuk boşluğunu doldurarak sıfırdan anayasa yapan iktidardır.
- CAsli kurucu iktidarın yetkileri, kendisinden önce yürürlükte olan anayasanın değiştirilemez maddeleri ve öngörülen usul kuralları ile sınırlandırılmıştır.
- DTali kurucu iktidar, anayasanın çizdiği hukuki sınırların dışına çıkarak anayasanın temel felsefesini ve başlangıç ilkelerini herhangi bir usule uymadan değiştirebilir.
- EKurulmuş iktidarlar olan yasama, yürütme ve yargı organları; asli kurucu iktidarın yetkilerini kullanarak anayasayı diledikleri zaman yeniden kaleme alabilirler.
Answer
Asli kurucu iktidar, hukuk dışı (fiili) bir ortamda ortaya çıkan ve kendisini bağlayan hiçbir pozitif hukuk kuralı bulunmayan sınırsız bir güçtür.
Doğru ifade, asli kurucu iktidarın niteliğini tam olarak yansıtmaktadır. Asli kurucu iktidar; savaş, devrim, darbe veya yeni bir devletin kuruluşu gibi mevcut hukuk düzeninin sona erdiği 'hukuk boşluğu' (extra-legal) dönemlerinde ortaya çıkar. Bu iktidar, kendisinden önce gelen herhangi bir anayasal kurala bağlı olmadığı için 'hukuk dışı' ve 'sınırsız' bir karakter taşır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kurucu İktidarın Türleri ve Hukuki Niteliği
Hints
1
İktidarın anayasa tarafından mı kurulduğuna yoksa anayasayı mı kurduğuna dikkat edin.
2
Asli kurucu iktidarın bir hukuk boşluğunda (devrim, darbe vb.) ortaya çıktığını ve hiçbir pozitif kurala bağlı olmadığını hatırlayın.
3
Tali kurucu iktidar mevcut anayasaya göre değişiklik yapar, asli kurucu iktidar ise mevcut anayasayı tamamen ortadan kaldırıp yenisini yapar.
Practice More
1921, 1961 ve 1982 anayasalarının hangi tür kurucu iktidar tarafından yapıldığını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s