Question

Difficulty: Hard1961 Anayasası

1924 Anayasası'nda egemenliğin kullanımı münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMMTBMM) bırakılmışken; 1961 Anayasası egemenliğin "Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organlar eliyle" kullanılacağını hükme bağlamıştır. Bu köklü değişiklik, yasama organının (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) işlemlerini denetimsiz bırakmayan ve iktidarı hukukla sınırlandırmayı hedefleyen "çoğulcu demokrasi" anlayışının bir ürünüdür.

Buna göre, 1961 Anayasası ile getirilen bu "yetkili organlar" sistemi içerisinde, yasama organı tarafından çıkarılan kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemekle görevlendirilen ve ilk kez kurulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa MahkemesiAnswer
  2. B
    Milli Güvenlik Kurulu
  3. C
    Devlet Denetleme Kurulu
  4. D
    Sayıştay
  5. E
    Yargıtay

Answer

Anayasa Mahkemesi, 1961 Anayasası ile kurularak yasama organının mutlak üstünlüğüne dayanan çoğunlukçu model yerine, iktidarın hukukla sınırlandığı hukuk devleti modelini tesis etmiştir.
Doğru seçenek olan kurum, 1961 Anayasası'nın en temel yeniliklerinden biridir. 1924 Anayasası döneminde Meclis'in çıkardığı kanunlar hiçbir yargısal denetime tabi değilken, 1961 ile birlikte kurulan bu yüksek mahkeme, yasama organının anayasal sınırlar içinde kalmasını sağlamış ve 'hukuk devleti' ilkesini kurumsallaştırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Egemenlik tanımındaki değişimi analiz edin.
1924'te egemenlik 'yalnızca TBMM' tarafından kullanılırken, 1961'de 'yetkili organlar' (Yasama, Yürütme, Yargı) paylaşımına gidilmiştir.
Bu değişim, meclis üstünlüğünden hukuk üstünlüğüne geçişin temel göstergesidir.
2
Denge ve denetleme mekanizmalarını tanımlayın.
Yasama organının çift meclisli (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) olması ve dışsal bir yargısal denetime tabi tutulması kararlaştırılmıştır.
İktidarın tek elde toplanmasını ve azınlık haklarının korunmasını sağlamak hedeflenmiştir.
3
Kurumsal yeniliği tespit edin.
Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetleme yetkisi, 1961 Anayasası ile kurulan Anayasa Mahkemesi'ne verilmiştir.
Hukuk devleti ilkesi, ancak kanun koyucunun da anayasal sınırlara çekilmesiyle mümkün kılınmıştır.

Key Concept

Yetkili Organlar ve Hukuk Devleti Güvencesi

Hints

1
1924 Anayasası'nda meclis üstünlüğü varken, 1961'de anayasanın üstünlüğü ön plana çıkmıştır.
2
Bu kurum, kanunların içeriğinin anayasal ilkelerle çatışıp çatışmadığını karara bağlar.
3
Hukuk sistemimize ilk kez 1961'de giren, 1924'te eksikliği hissedilen yüksek yargı merciidir.

Practice More

1961 Anayasası'nda egemenliğin kullanımıyla ilgili getirilen 'yetkili organlar' ifadesinin, kuvvetler ayrılığı ilkesiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question