Question

Difficulty: MediumLaiklik

Atatürk'ün çağdaşlaşma vizyonunda devlet düzeninin ve toplumsal yaşamın temel dayanağı, değişmez kalıplar yerine dinamik bir yapıya sahip olan akıl ve bilimdir. Bu doğrultuda benimsenen laiklik ilkesi, devlet işlerinin dinsel referanslar yerine rasyonel kurallarla yürütülmesini ve vicdan özgürlüğünün güvence altına alınmasını hedefler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu hedef doğrultusunda gerçekleştirilen ve din ile devlet işlerinin yönetimsel (kurumsal) olarak ayrılmasını sağlayan temel inkılaplardan biridir?

  1. Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılmasıAnswer
  2. B
    Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi
  3. C
    Aşar vergisinin kaldırılması
  4. D
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanması

Answer

Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılması
Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılması, devlet bünyesindeki din ve vakıf işlerini yürüten ve kararları dinsel referanslara dayandıran vekaletin (bakanlığın) feshidir. Bu düzenleme, 3 Mart 1924'te Halifeliğin kaldırılması ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile aynı gün gerçekleştirilmiş olup, devlet yönetimini akılcı ve laik bir yapıya kavuşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Soru kökünde laiklik ilkesinin 'akıl, bilim' ve 'din ile devlet işlerinin ayrılması' yönlerine vurgu yapıldığı belirlendi.
Laikleşme sürecindeki kurumsal adımları doğru teşhis etmek için temel tanımı anlamak gerekir.
2
Seçeneklerin kurumsal etkilerinin değerlendirilmesi
Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılmasıyla (3 Mart 1924), kabinede bulunan din işleri bakanlığının yerini Diyanet İşleri Başkanlığı'nın aldığı saptandı.
Bu adım, dinin siyasetten ve devlet yönetiminden ayrılmasını sağlayan en kritik kurumsal inkılaptır.
3
Yanlış seçeneklerin elenmesi
Kabotaj (Milliyetçilik), Aşar (Halkçılık) ve Sanayi Planı (Devletçilik) seçenekleri laikleşme süreciyle doğrudan ilgili olmadıkları için elendi.
Her bir inkılabın öncelikle hangi ilke ile ilişkili olduğunu bilmek hata yapmayı önler.

Key Concept

Laiklik İlkesinin Kurumsal Uygulamaları

Hints

1
Laiklik sadece inanç özgürlüğü değil, aynı zamanda devlet kurumlarının rasyonel (akılcı) bir yapıya kavuşmasıdır.
2
3 Mart 1924 tarihinde laikleşme adına üç büyük adım atılmıştır: Halifelik, Tevhid-i Tedrisat ve dini bir vekaletin kaldırılması.
3
Seçeneklerdeki 'Vekâlet' kelimesi eski dilde 'Bakanlık' anlamına gelir; dini bir bakanlığın kabineden çıkarılması doğrudan laiklikle ilgilidir.

Practice More

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun laik eğitim sistemi üzerindeki etkilerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics