Türkiye'de heyelan olaylarının en yoğun görüldüğü saha Karadeniz Bölgesi iken, erozyonun en şiddetli olduğu alanlar İç ve Güneydoğu Anadolu bölgeleridir. Karadeniz Bölgesi'nde bitki örtüsünün gür ve koruyucu olmasına rağmen heyelan riskinin bu denli yüksek olması; heyelan oluşumunda aşağıdakilerden hangisinin bitki örtüsünden daha baskın bir role sahip olduğunu gösterir?
- Arazinin jeolojik yapısı ve eğim özellikleriAnswer
- BBölgenin matematik konumu ve enlem dereceleri
- CYağışların sadece konveksiyonel kökenli olması
- DBölgede yetiştirilen tarım ürünlerinin çeşitliliği
- EDağların uzanış yönünün sadece ulaşımı kısıtlaması
Answer
Karadeniz Bölgesi'ndeki yüksek heyelan riski, arazinin killi yapısı, tabaka uzanışı ve eğim şartları gibi jeolojik faktörlerin bitki örtüsünden daha baskın olmasından kaynaklanır.
Karadeniz Bölgesi'nde bitki örtüsünün gür olmasına rağmen heyelanların yaygın görülmesi, heyelanın yüzeysel bir olay değil, yer çekimi, eğim ve arazinin killi yapısı gibi faktörlerin birleşimiyle oluşan derin bir kütle hareketi olduğunu kanıtlar. Bu durumda jeolojik ve topografik şartlar, bitki örtüsünün tutucu etkisinden daha baskın hale gelir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon ile heyelan arasındaki fark: Erozyon yüzeysel toprak kaybıdır, heyelan ise tabakaların kütle halinde kaymasıdır.
Hints
1
Erozyon ve heyelanın toprağın hangi derinliklerinde etkili olduğunu düşünün.
2
Karadeniz'de orman çok olmasına rağmen neden hala toprak kayması yaşandığına odaklanın.
3
Kilin suyla temas ettiğinde kayganlaşması ve eğimin yer çekimiyle birleşmesi bu olayın ana motorudur.
Practice More
Erozyonu önlemek için kullanılan 'taraçalama' yönteminin heyelan bölgelerinde neden farklı riskler oluşturabileceğini araştırabilirsiniz.
Alternative Method
Erozyonun İç Anadolu'da (bitki örtüsü zayıf), heyelanın Karadeniz'de (eğim ve kil fazla) yoğunlaşması üzerinden bir kıyaslama yaparak sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s