Examkin

Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye'nin fiziki coğrafya özellikleri incelendiğinde; Doğu Karadeniz Bölümü'nde kütle hareketlerinin (heyelan), İç Anadolu Bölgesi'nde ise toprak süpürülmesinin (erozyon) tarım alanları ve yerleşim birimleri üzerinde olumsuz etkileri olduğu görülmektedir. Bu iki doğa olayının oluşum mekanizmaları ve korunma yöntemleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Heyelanı önlemede ağaçlandırma çalışmaları derin kütle hareketleri nedeniyle sınırlı bir etkiye sahipken, erozyonla mücadelede bitki örtüsünün korunması en temel savunma yöntemidir.Answer
  2. B
    Her iki afet de temelde eğimli arazilerde bitki örtüsünün tahrip edilmesiyle başladığı için, meraların ağaçlandırılması her iki sorunu da bölge farkı gözetmeksizin tamamen ortadan kaldırır.
  3. C
    Heyelan olayları kurak mevsimlerde rüzgar şiddetinin artmasına bağlı olarak gelişirken, erozyon olayları yalnızca killi tabakaların suya doymasıyla bloklar halinde gerçekleşir.
  4. D
    Erozyonu önlemek amacıyla tarlaların eğim yönünde (yukarıdan aşağıya) sürülmesi gerekirken, heyelanı engellemek için nadas alanlarının İç Anadolu genelinde artırılması önerilir.
  5. E
    Karadeniz'deki heyelanların ana sebebi bitki örtüsünün cılız olmasıdır, İç Anadolu'daki erozyonun temel nedeni ise arazinin aşırı dağlık ve engebeli bir yapıya sahip olmasıdır.

Answer

Heyelanı önlemede ağaçlandırma sınırlı bir etkiye sahipken, erozyonla mücadelede bitki örtüsünün korunması en temel savunma yöntemidir.
Doğru cevap, heyelanın derin tabakalardaki kütlesel hareketini ve erozyonun yüzeysel süpürülme karakterini doğru ayırt eder. Ağaçlandırma, erozyonu önlemede başrol oynarken heyelanda drenaj ve jeolojik yapı daha belirleyicidir.

Step-by-Step Solution

1
Oluşum mekanizmalarını analiz edin.
Heyelan, anakaya üzerindeki toprağın bloklar halinde yer değiştirmesidir (kütle hareketi). Erozyon ise toprağın en üstteki verimli kısmının dış kuvvetlerle (rüzgar, su) yavaşça süpürülmesidir.
İki olay arasındaki derinlik ve hız farkını anlamak, çözüm yöntemlerinin neden farklılaştığını açıklar.
2
Bitki örtüsünün rolünü değerlendirin.
Ağaç kökleri yüzeydeki toprağı tutar ancak suya doyarak ağırlaşan ve killi tabaka üzerinde kayan büyük bir kütleyi (heyelan) durduramaz. Erozyonda ise bitki örtüsü, dış kuvvetlerin toprakla temasını doğrudan keser.
Öğrencilerin 'ağaçlandırma her şeyi çözer' yanılgısını biyofiziksel gerçeklerle düzeltmek.
3
Bölgesel ve teknik önlemleri eşleştirin.
Heyelan için drenaj kanalları ve istinat duvarları; erozyon için ağaçlandırma, nöbetleşe ekim ve teraslama önceliklidir.
Doğru coğrafi planlama için afete özgü yöntemlerin seçilmesi gerekir.

Key Concept

Erozyon ve heyelan arasındaki temel fark; heyelanın derin bir kütle hareketi, erozyonun ise yüzeysel bir süpürülme olmasıdır.

Hints

1
Heyelanın derin bir kütle hareketi, erozyonun ise yüzeydeki toprağın dış kuvvetlerle taşınması olduğunu hatırlayın.

Practice More

Heyelanı önlemek için kullanılan 'drenaj kanalları' ve 'istinat duvarları' gibi tekniklerin erozyonla mücadeledeki karşılığı olan 'teraslama' ve 'nöbetleşe ekim' kavramlarını inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Erozyon ve Heyelan

More questions from this topic