Question

Difficulty: Hard1961 Anayasası

1961 Anayasası, 1924 Anayasası’ndaki 'çoğunlukçu' demokrasi modelinden kaynaklanan riskleri bertaraf etmek amacıyla çeşitli 'denge ve denetleme' mekanizmalarını sisteme dahil etmiştir. Bu doğrultuda, yasama organının kendi içindeki kontrolünü sağlamak ve yasama sürecinde 'aceleci kararların' önüne geçmek amacıyla getirilen temel yapısal yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek üzere Anayasa Mahkemesi'nin kurulması
  2. Cumhuriyet Senatosu'nun kurularak çift meclisli bir yasama yapısının benimsenmesiAnswer
  3. C
    Devletin temel nitelikleri arasına ilk kez 'Sosyal Devlet' ve 'Hukuk Devleti' ilkelerinin eklenmesi
  4. D
    Yasama yorumu (tefsir) yetkisinin TBMM'den alınarak yargı organlarına devredilmesi
  5. E
    Yürütme organının tüm eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun anayasal güvenceye alınması

Answer

Cumhuriyet Senatosu'nun kurularak çift meclisli bir yasama yapısının benimsenmesi
1961 Anayasası, Türk parlamento tarihinde ilk kez ve tek seferlik olmak üzere çift meclisli (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) bir yapı kurmuştur. Bu yapının temel amacı, yasama yetkisinin tek bir meclisin elinde kontrolsüzce toplanmasını engellemek, kanunların daha kapsamlı tartışılmasını sağlamak ve çoğunluğun azınlık üzerindeki baskısını yasama süreci içerisinde dengelemektir. Bu durum yasama organının 'kendi içindeki' en önemli denetim mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki 'yasama organının kendi içindeki kontrolü' ifadesini analiz et.
Dışarıdan (yargısal) bir denetim değil, yasama sürecinin kendi içindeki bir fren mekanizması arandığını anla.
Sorunun odak noktası yasamanın iç yapısındaki denge ve denetlemedir.
2
1961 Anayasası ile getirilen kurumsal yenilikleri hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu, MGK gibi kurumların ilk kez bu dönemde kurulduğunu belirle.
Doğru kurumu bulmak için 1961 yenilikleri arasında ayrım yapmak gerekir.
3
Çift meclisli yapının (Bikameralizm) amacını değerlendir.
Cumhuriyet Senatosu'nun, Millet Meclisi'nden gelen kanunları tekrar görüşerek 'hızlı ve düşünülmeden' alınan kararları dengeleme amacı güttüğünü tespit et.
1961 sisteminde Senato'nun temel varlık sebebi yasama içi denge ve rasyonelleşmedir.

Key Concept

1961 Anayasası'nda Çift Meclisli Yapı (Bikameralizm)

Hints

1
1961 Anayasası ile getirilen denge mekanizmalarından hangisi doğrudan yasama organının kendi hiyerarşisi içinde yer alır?
2
Bu yapı Türkiye'de sadece 1961-1980 yılları arasında uygulanmıştır ve günümüzdeki tek meclisli yapıdan farklıdır.
3
Millet Meclisi'nin yanında görev yapan ve üyelerinin bir kısmı Cumhurbaşkanı tarafından seçilen, bir kısmı ise kontenjan senatörlerinden oluşan ikinci meclisi hatırlayın.

Practice More

Cumhuriyet Senatosu üyelerinin seçim yöntemlerini ve kontenjan senatörlüğü kavramını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question