Bir ülkede mevcut anayasa, yasama organı tarafından anayasada öngörülen çoğunlukla değiştirilmiş; ancak bu değişiklik, anayasa mahkemesi tarafından anayasanın 'değiştirilemez' hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir. Bu senaryoda kullanılan iktidar türü ve bu iktidarın hukuki sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Mevcut anayasanın belirlediği usullere uygun hareket eden tali kurucu iktidar kullanılmıştır ve bu iktidar hem şekil hem de maddi (içerik) bakımından anayasal sınırlarla bağlıdır.Answer
- BAsli kurucu iktidar kullanılmıştır; çünkü anayasanın temel yapısına dair bir değişiklik yapılması mevcut hukuk düzeninin yenilenmesi anlamına gelir.
- CTali kurucu iktidar kullanılmıştır; ancak bu iktidar sadece şekli (usul) kurallarla bağlı olup anayasanın içeriği üzerinde herhangi bir sınırlamaya tabi değildir.
- DTali kurucu iktidar, hukuk dışı ve fiili bir iktidar olduğu için anayasa mahkemesinin bu iktidarın işlemlerini denetleme yetkisi bulunmamaktadır.
- EYasama organı kendi asli ve devredilemez yetkisini kullandığı için bu işlem bir kurucu iktidar faaliyeti değil, bir olağan yasama faaliyetidir.
Answer
Mevcut anayasanın belirlediği usullere uygun hareket eden tali kurucu iktidar kullanılmıştır ve bu iktidar hem şekil hem de maddi (içerik) bakımından anayasal sınırlarla bağlıdır.
Doğru seçenek, tali kurucu iktidarın niteliğini tam olarak yansıtmaktadır. Tali kurucu iktidar, anayasanın öngördüğü değiştirme usullerine bağlı kalarak anayasada değişiklik yapan, yetkisini anayasadan alan ve bu nedenle anayasanın hem şekil hem de esas (maddi) kurallarıyla sınırlı olan hukuk içi bir iktidardır. Senaryoda mahkemenin 'değiştirilemez hükümlere aykırılık' nedeniyle yaptığı iptal, bu iktidarın maddi sınırlarını göstermektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tali Kurucu İktidarın Hukuki Sınırları
Hints
1
İktidarın yetkisini anayasadan mı yoksa hukuk dışı bir güçten mi aldığına dikkat edin.
2
Anayasa değişikliği yapma yetkisi ile yeni bir anayasa yapma yetkisi arasındaki temel fark 'tali' ve 'asli' ayrımıdır.
3
Tali kurucu iktidarın hem nasıl değiştirileceği (şekil) hem de nelerin değiştirilemeyeceği (esas) konusunda sınırlı olduğunu unutmayın.
Practice More
Asli ve tali kurucu iktidarların hangi durumlarda (darbe, seçim, anayasa değişikliği vb.) ortaya çıktığını örnek olaylarla karşılaştırın.
Estimated Time:2m 0s