Lozan Barış Antlaşması'na ek olarak imzalanan "Türk ve Rum Nüfus Mübadelesine İlişkin Sözleşme" sonrasında, İstanbul'da yaşayan Rumların hangilerinin şehirde kalacağı (etabli/yerleşik sayılacağı) konusunda Türkiye ve Yunanistan arasında büyük bir hukuki uyuşmazlık çıkmıştır. Bu sorun, 1930 yılında imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile nihai bir sonuca bağlanmıştır.
Buna göre, 1930 Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununun çözülmesinde esas alınan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik kabul edilmesiAnswer
- BSadece 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan önce bölgeye yerleşmiş olanların yerleşik sayılması
- CMübadelenin din esasına göre değil, dil ve ırk esasına göre yeniden yapılandırılması
- DMilletler Cemiyeti bünyesinde kurulan Karma Komisyonun her birey için ayrı ayrı mülkiyet incelemesi yapması
- EBatı Anadolu'daki Rum nüfusun büyük bir kısmının da İstanbul Rumları gibi yerleşik kapsamına alınması
Answer
1930 Ankara Antlaşması ile İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin, bölgeye geliş veya yerleşme tarihlerine bakılmaksızın "etabli" (yerleşik) sayılması kararlaştırılarak sorun çözülmüştür.
Doğru yanıt, uyuşmazlığın temelini oluşturan yerleşme tarihi tartışmasının 1930 Ankara Antlaşması ile nasıl aşıldığını açıklamaktadır. Bu antlaşma ile İstanbul'da bulunan Rumlar ve Batı Trakya'da bulunan Türkler, oraya ne zaman gelmiş olurlarsa olsunlar 'yerleşik' (etabli) kabul edilmiş ve mübadele dışı bırakılmışlardır. Bu adım, Türk-Yunan ilişkilerinde dostluk dönemini başlatmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ile etabli sorununda 'tarih' kriterinin kaldırılarak siyasi uzlaşma sağlanması.
Hints
1
Etabli sorunu, Lozan'da belirlenen istisnai bölgelerdeki insanların hangi şartla orada kalacağı tartışmasıdır.
2
Türkiye başlangıçta 1918 öncesi yerleşme şartını koysa da, 1930'da Yunanistan ile ilişkileri düzeltmek için bu şarttan vazgeçmiştir.
3
1930 çözümünde 'tarih' önemsizleşmiş, sadece o an orada 'bulunuyor olmak' yerleşik sayılmak için yeterli görülmüştür.
Practice More
Bu antlaşmadan sonra başlayan Türk-Yunan dostluğunun bir sonucu olan 1934 Balkan Antantı'nı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s