Question

Difficulty: HardTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

Bir tarih öğretmeni sınıfta şu açıklamayı yapmıştır: "Talas Savaşı (751751), Türklerin dünya görüşünü ve kültürel havzasını değiştiren bir katalizör görevini üstlenmiştir. Ancak tarihsel süreçte 'olay' ile 'olgu' kavramlarını birbirine karıştırmamak gerekir; zira askeri bir zafer olan bu savaş, sonuçları itibarıyla çok daha geniş bir zamana yayılan yapısal değişimlerin başlangıcıdır."

Öğretmenin bu ifadesinden yola çıkarak, Talas Savaşı ve sonrasındaki gelişmeler hakkında yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi, tarihsel kronoloji ve gerçeklik açısından hatalıdır?

  1. Karluk Türklerinin savaşın sona ermesiyle birlikte topluca İslamiyet'e geçerek, aynı yıl içerisinde ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar'ı teşkilatlandırmasıAnswer
  2. B
    Savaş sırasında esir alınan Çinli ustalar aracılığıyla kağıt üretim tekniklerinin Semerkant gibi merkezlerde yaygınlaşarak İslam dünyasına taşınması
  3. C
    Çin'in Batı Türkistan üzerindeki siyasi baskısının kırılmasıyla birlikte Orta Asya'daki Türk boylarının Çinleşme tehdidinden kurtulması
  4. D
    Abbasilerin uyguladığı müsamahakar yönetim anlayışının, Türklerin İslam dinine yönelik ön yargılarını kırarak askeri ve ticari yakınlaşmayı artırması
  5. E
    Karluk, Yağma ve Çiğil gibi Türk boylarının Müslüman Araplarla kurduğu ittifakın, bölgedeki Türk-İslam sentezinin temellerini oluşturması

Answer

Karluk Türklerinin savaşın sona ermesiyle birlikte topluca İslamiyet'e geçtiği ve aynı yıl içerisinde Karahanlılar'ı kurduğu bilgisi hatalıdır.
Talas Savaşı (751751), Türklerin İslamiyet'i tanıması için bir kapı açmış olsa da, Karluk Türklerinin kitleler halinde İslamiyet'i kabul etmesi ve Karahanlılar gibi merkezi bir Türk-İslam devletinin kurulması arasında uzun bir zaman dilimi vardır. Karahanlılar 840840 yılında kurulmuş, İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmeleri ise Satuk Buğra Han döneminde (X.X. yüzyıl ortaları) gerçekleşmiştir. Bu nedenle savaşın hemen ardından devletleşme yaşandığı iddiası tarihsel kronolojiye aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Talas Savaşı'nın (751751) niteliğini analiz etme
Savaş, askeri ve siyasi bir 'olay'dır, ancak İslamlaşma uzun vadeli bir 'olgu'dur.
Öğretmenin olay-olgu ayrımı vurgusu, değişimin bir anda gerçekleşmediğini anlamayı gerektirir.
2
Karluk Türklerinin İslamiyet'i kabul sürecini değerlendirme
Karluklar savaşta Abbasilere yardım etmiştir ancak topluca İslamiyet'e geçmeleri ve devletin resmi dini yapmaları çok daha sonra gerçekleşmiştir.
Türklerin İslamiyet'i kitleler halinde kabul etmesi X.X. yüzyılda hız kazanmıştır.
3
Kronolojik karşılaştırma yapma
Talas Savaşı 751751 yılındadır, Karahanlı Devleti ise 840840 yılında kurulmuştur.
Savaş ile devletin kuruluşu arasında yaklaşık 9090 yıllık bir fark vardır.

Key Concept

Tarihsel Olay ve Olgu Ayrımı (Talas Savaşı örneği)

Hints

1
Bir savaşın askeri sonucu ile o savaşı takip eden kültürel değişimin hızı arasındaki farkı düşünün; devletler bir günde mi kurulur?

Practice More

Karahanlılar ve İtil Bulgarlarının İslamiyet'i kabul süreçlerini kronolojik olarak karşılaştırarak Türk-İslam tarihinin başlangıç dönemini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question