Question

Difficulty: MediumHatay Sorunu ve Anavatana Katılması

Misak-ı Milli sınırları içerisinde yer alan Hatay’ın Türkiye Cumhuriyeti topraklarına katılma süreci incelendiğinde, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi tarihsel gerçeklerle bağdaşmaz?

  1. A
    1936 yılında Fransa'nın Suriye üzerindeki manda yönetimini kaldıracağını açıklamasıyla sorun Milletler Cemiyeti'ne taşınmıştır.
  2. B
    Milletler Cemiyeti tarafından hazırlanan Sandler Raporu ile Hatay’ın iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Suriye’ye bağlı bir statüde olması kabul edilmiştir.
  3. C
    1938 yılında kurulan bağımsız Hatay Cumhuriyeti’nin ilk ve tek cumhurbaşkanı olarak Tayfur Sökmen seçilmiştir.
  4. Türkiye, Hatay üzerindeki haklarını tescil ettirmek amacıyla 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi hükümlerinden yararlanarak bölgeyi doğrudan ilhak etmiştir.Answer
  5. E
    23 Haziran 1939 tarihinde Fransa ile imzalanan antlaşma ile Hatay'ın Türkiye'ye katılması kesinleşmiş, Hatay Meclisi de bu kararı oy birliğiyle onaylamıştır.

Answer

Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi hükümlerinden yararlanarak Hatay'ı doğrudan ilhak ettiği bilgisi yanlıştır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'ndaki Türk egemenliğini pekiştiren ve askeri kısıtlamaları kaldıran bir uluslararası belgedir. Hatay’ın anavatana katılması süreci ise 1936'daki Fransız kararından sonra Milletler Cemiyeti aracılığıyla yürütülmüş, önce bağımsız bir cumhuriyet kurulmuş (1938), ardından 1939 yılında Hatay Meclisi'nin aldığı kararla Türkiye'ye katılım gerçekleşmiştir. Dolayısıyla Montrö hükümlerine dayanarak bölgeyi doğrudan ilhak etmek gibi bir durum söz konusu değildir.

Step-by-Step Solution

1
Sorun başlangıcının analizi
1936 yılında Fransa'nın Suriye'den çekilme kararı sorunu tetiklemiş ve Türkiye konuyu Milletler Cemiyeti'ne taşımıştır.
Olayların kronolojik başlangıcını doğrulamak.
2
Diplomatik belgelerin kontrolü
Milletler Cemiyeti tarafından hazırlanan Sandler Raporu, Hatay'ın ayrı bir varlık olduğunu tescillemiştir.
Milletler Cemiyeti ve Sandler Raporu ilişkisini doğrulamak.
3
Devletleşme sürecinin incelenmesi
1938'de bağımsız Hatay Cumhuriyeti kurulmuş, Tayfur Sökmen cumhurbaşkanı olmuştur.
Hatay Devleti'nin kurumsal kimliğini doğrulamak.
4
Yanlış eşleştirmenin tespiti
Montrö Boğazlar Sözleşmesi (19361936) Boğazlar statüsüyle ilgilidir; Hatay'ın ilhakı (19391939) ise diplomatik görüşmeler ve Hatay Meclisi kararıyla olmuştur.
Dış politika sorunlarının çözüm yöntemlerini birbirinden ayırmak.

Key Concept

Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası - Hatay Sorunu Kronolojisi ve Çözüm Aşamaları

Alternative Method

Soruda verilen 'Montrö' ve 'ilhak' kelimelerine odaklanarak, Hatay'ın katılımının 1936'da hemen değil, 1939'da aşamalı bir süreçle gerçekleştiğini hatırlayarak yanlışı bulabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question