Examkin

Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye turizm potansiyelini artırmak amacıyla hazırlanan 'Mavi Kıyılar' adlı tanıtım rehberinde, ülkenin farklı köşelerindeki kıyı şekillenmeleri şu ifadelerle betimlenmiştir:

I. Durak: Eski akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşan büyüleyici İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Menteşe Yöresi'nin derin koyları.
II. Durak: Dağların kıyı çizgisine dik uzanmasıyla dantel gibi işlenmiş, bol körfezli ve doğal limanlı Ege Bölgesi kıyıları.
III. Durak: Kıyıya paralel uzanan dağların deniz suları altında kalmasıyla oluşan ve eski zirvelerin adacıklar dizisi şeklinde kıyıya eşlik ettiği Kaş - Finike hattı.

Bu tanıtım rehberinde betimlenen güzergâhlar boyunca sırasıyla aşağıdaki kıyı tiplerinden hangileri görülmektedir?

  1. Ria – Enine – DalmaçyaAnswer
  2. B
    Haliç – Boyuna – Fiyort
  3. C
    Fiyort – Enine – Skyer
  4. D
    Ria – Haliç – Boyuna
  5. E
    Boyuna – Dalmaçya – Skyer

Answer

Rehberde betimlenen kıyı tipleri sırasıyla Ria, Enine ve Dalmaçya kıyılarıdır.
I. Durakta bahsedilen eski akarsu vadilerinin deniz istilasına uğraması (transgresyon) Ria tipi kıyıları (İstanbul/Çanakkale Boğazı ve Menteşe) oluşturur. II. Duraktaki Ege Bölgesi, dağların kıyıya dik uzanması sebebiyle girintisi çıkıntısı fazla olan Enine kıyı tipine sahiptir. III. Durakta bahsedilen Kaş-Finike arasındaki eski dağ zirvelerinin kıyıya paralel adalar hâlini alması ise Dalmaçya tipi kıyının temel tanımıdır. Bu üç eşleşme sırasıyla doğru verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
I. Durak'taki kıyı tipini tanımlama
İstanbul, Çanakkale boğazları ve Menteşe kıyılarındaki derin koyların eski akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla oluştuğu tespit edilir. Bu oluşum 'Ria' tipi kıyıdır.
Ria kıyılarının en karakteristik özelliği plato ve dağlık alanlardaki derin akarsu vadilerinin epirojenik çökmeler veya deniz seviyesi yükselmesiyle sular altında kalmasıdır.
2
II. Durak'taki kıyı tipini tanımlama
Ege Bölgesi'nde dağların denize dik uzanmasıyla çok sayıda koy, körfez ve yarımada oluştuğu tespit edilir. Bu yapı 'Enine' tipi kıyıdır.
Dağların kıyıya dik uzandığı alanlarda denizin karanın iç kesimlerine sokulabilmesi enine kıyı tipinin temel özelliğidir.
3
III. Durak'taki kıyı tipini tanımlama
Antalya Kaş-Finike arasında, denize paralel uzanan dağların sular altında kalması ve zirvelerin kıyıya paralel adacıklar oluşturması belirlenir. Bu oluşum 'Dalmaçya' tipi kıyıdır.
Dalmaçya kıyılarının dünya genelindeki en tipik örneği Adriyatik Denizi kıyılarında, Türkiye'deki tek örneği ise Teke Yarımadası'ndaki Kaş-Finike hattında görülür.
4
Türkiye'de görülmeyen kıyı tiplerini eleme
Haliç, Fiyort ve Skyer gibi kıyı tiplerinin Türkiye'nin matematik ve özel konumundan dolayı ülkemizde bulunmadığı hatırlanarak bu seçenekleri içeren şıklar elenir.
Çeldiricilerde yer alan Türkiye'de bulunmayan kıyı tiplerini fark etmek, doğru cevaba ulaşmayı hızlandırır.

Key Concept

Türkiye'de Görülen ve Görülmeyen Kıyı Tipleri

Hints

1
Türkiye'de buzulların deniz seviyesine inmemesi ve okyanusa kıyımızın olmaması nedeniyle görülmeyen kıyı tiplerini (Fiyort, Skyer, Haliç) içeren seçenekleri hemen eleyebilirsiniz.
2
İstanbul ve Çanakkale boğazlarının eskiden birer akarsu vadisi olduğunu ve dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) deniz suları altında kalarak 'Ria' tipi kıyıları oluşturduğunu hatırlayın.
3
Dağların kıyıya dik uzandığı Ege'de 'Enine' kıyılar görülürken; Kaş-Finike hattında kıyıya paralel uzanan dağların sular altında kalmasıyla oluşan 'Dalmaçya' kıyılar görülür.

Practice More

Türkiye'de Boyuna ve Limanlı kıyı tiplerinin görüldüğü yerleri harita üzerinden çalışarak kıyı tipleri konunuzu tamamlayın.

Alternative Method

Eleme yöntemi: Sorudaki kıyı tiplerini bilmeseniz bile, sadece Türkiye'de bulunmayan kıyı tiplerini (Haliç, Fiyort, Skyer) bilmek bile tek bir seçenekte doğru cevaba ulaşmanızı sağlar, çünkü diğer tüm seçeneklerde Türkiye'de olmayan bir kıyı tipi verilmiştir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

More questions from this topic