Examkin

Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye'de dış kuvvetlerin ve kütle hareketlerinin yer şekilleri üzerindeki etkisi incelendiğinde; erozyonun genellikle bitki örtüsünden yoksun alanlarda toprağın üst kısmının süpürülmesi, heyelanın ise eğimli yamaçlarda kütlesel bir yer değiştirme olduğu görülür.

Bu iki doğa olayının oluşum mekanizmaları ve Türkiye'deki etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Erozyonun Karadeniz Bölgesi'nde heyelandan daha fazla can ve mal kaybına yol açtığı bilinmektedir.
  2. B
    Heyelan riskini azaltmak için yapılan ağaçlandırma çalışmaları, erozyona karşı alınan önlemlerden daha hızlı ve kesin sonuç verir.
  3. Heyelan olaylarında suya doygun hale gelen killi tabakanın kayganlaşması temel etkinken; erozyonda verimli üst toprağın rüzgâr veya dış kuvvetlerle taşınması söz konusudur.Answer
  4. D
    İç Anadolu'da rüzgâr erozyonunun şiddetli olması, bölgedeki dağların kıyıya paralel uzanmasıyla doğrudan ilişkilidir.
  5. E
    Heyelanlar sadece aşırı yağışların olduğu dönemlerde görülürken; erozyon sadece kurak mevsimlerde gerçekleşen bir süreçtir.

Answer

Heyelan olaylarında suya doygun hale gelen killi tabakanın kayganlaşması temel etkinken; erozyonda verimli üst toprağın rüzgâr veya dış kuvvetlerle taşınması söz konusudur.
Heyelan, yer çekimi, eğim ve aşırı yağış gibi faktörlerin etkisiyle toprağın killi tabaka üzerinde kütle halinde kaymasıdır. Özellikle suya doyan kilin sürtünmeyi azaltması bu olayı kolaylaştırır. Erozyon ise toprağın üst kısmındaki verimli tabakanın dış kuvvetler (rüzgâr, akarsu vb.) tarafından yavaşça aşındırılıp taşınmasıdır. Doğru olan ifade bu mekanik farkı tam olarak açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Erozyon ve heyelan süreçlerini derinlik ve hız bakımından karşılaştırın.
Erozyon yüzeysel ve yavaştır; heyelan kütlesel ve anidir.
Bu temel fark, olayların oluşum nedenlerini anlamayı sağlar.
2
Heyelan üzerindeki jeolojik ve klimatolojik etkileri belirleyin.
Eğim, bol yağış ve killi tabakanın varlığı heyelanı tetikler.
Kil suyu emdiğinde şişer ve üzerinde bulunan kütlenin kaymasına zemin hazırlar.
3
Erozyonun önlenmesi ve mekanizmasını analiz edin.
Bitki örtüsü korunarak toprağın üst kısmının süpürülmesi engellenir.
Erozyon temel olarak toprağın en verimli kısmı olan üst tabakasını hedef alır.

Key Concept

Erozyon ve Heyelan Farkı: Yüzeysel Süpürülme vs. Kütlesel Yer Değiştirme

Hints

1
Heyelan ve erozyon arasındaki farkın derinlik ve hıza bağlı olduğunu unutmayın.
2
Killi toprakların suyla temas ettiğinde nasıl davrandığını (kayganlık) düşünün.
3
Hangi olayın sadece toprağın en üst kısmını ilgilendirdiğine odaklanın.

Practice More

Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinin toprak tiplerini (Kil vs. Kum) ve baskın dış kuvvetlerini karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Erozyon ve Heyelan

More questions from this topic