Türkiye'de ot formasyonunun tür ve yayılış özellikleri üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı şu tespiti yapmıştır: "İncelediğim sahanın genelinde, ilkbahar yağışlarıyla yeşeren ve yaz kuraklığıyla erkenden sararan kısa boylu otların yanı sıra, yer yer meşe () türlerine ait tek tük ağaç topluluklarına rastladım. Ancak sahanın daha alçak ve havza tabanı niteliğindeki kurak kesimlerine indiğimde bu ağaç izlerinin tamamen kaybolduğunu; sadece geven, çoban yastığı ve yavşan otu gibi kurakçıl otların hakim olduğunu gördüm."
Bu gözlemlere dayanarak araştırmacının bulunduğu bölge ve bitki örtüsü özellikleri hakkında yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
- İlk gözlem yapılan saha, geçmişte ormanlarla kaplı olduğu halde insan müdahalesiyle bozkıra dönüşen antropojen karakterli bir alandır.Answer
- BSahanın alçak ve kurak kesimlerinde ağaç yetişmemesinin temel nedeni, bu alanların aşırı otlatma sonucu 'alpin çayır' niteliği kazanmış olmasıdır.
- CGözlem yapılan bölgenin tamamı, yaz yağışlarının belirgin olduğu ve otların yıl boyu yeşil kaldığı Erzurum-Kars platoları üzerindedir.
- DAlçak kesimlerdeki bitki örtüsü, nemli hava kütlelerinin etkisiyle oluşan ve her mevsim yeşil kalabilen 'psödomaki' topluluğudur.
- ESahanın yüksek kesimlerinde meşe ağaçlarının görülmesi, bu bölgede mutlak konum etkisiyle 'Akdeniz' ikliminin hakim olduğunu kanıtlar.
Answer
İlk gözlem yapılan sahanın antropojen bozkır karakteri taşıdığı söylenebilir.
Metinde geçen 'meşe türlerine ait tek tük ağaç toplulukları' ifadesi, coğrafya biliminde antropojen bozkırların (insan eliyle oluşturulmuş steplerin) en temel göstergesidir. Özellikle İç Anadolu'da meşe ağaçları, geçmişte geniş alanlar kaplayan ormanların günümüze ulaşan kalıntılarıdır. Araştırmacının daha kurak kesimlere indiğinde ağaç izlerinin kaybolduğunu görmesi ise 'doğal bozkır' sınırına girildiğini, yani iklimin artık ağaç yetişmesine izin vermeyecek kadar kuraklaştığını gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Antropojen Bozkır ve Gösterge Türler
Hints
1
Bozkırın ortasında görülen tek tük ağaçlar (özellikle meşe), o alanın eskiden ne olduğu hakkında size bir ipucu verir.
2
İnsan tahribatı sonucu oluşan bozkırlara 'antropojen', iklimin kuruluğu nedeniyle oluşanlara ise 'gerçek (doğal)' bozkır denir.
3
Yaz kuraklığı ve sararan otlar İç Anadolu/Güneydoğu Anadolu'yu; yaz yağışları ve yeşil çayırlar ise Erzurum-Kars'ı temsil eder.
Practice More
Antropojen bozkırların Türkiye'deki dağılışı ile İç Anadolu'daki orman üst sınırı arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Alternative Method
Bitki örtüsü-İklim eşleştirmesi yaparak ilerleyin: 'İlkbahar yağışı/Yaz kuraklığı = Step'. 'Meşe kalıntısı = Tahribat'. Bu iki veriyi birleştirdiğinizde doğrudan 'Antropojen Step' kavramına ulaşırsınız.
Estimated Time:2m 0s