Question

Difficulty: Very hardYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası'nda yer alan yürütmenin düzenleyici işlemlerine dair normlar hiyerarşisi ve yetki paylaşımı esasları dikkate alındığında; belirli bir konuda önce Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBKCBK) ile düzenleme yapılmış, daha sonra yasama organı tarafından aynı alanı kapsayan bir kanun yürürlüğe konulmuştur. Bu durumun hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır ve TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarmasıyla kararname hükümleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.Answer
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürütme yetkisine münhasır bir alan olduğu için, yasama organı tarafından çıkarılan sonraki tarihli kanun ancak Anayasa Mahkemesi kararıyla kararnameyi geçersiz kılabilir.
  3. C
    Hukuk devleti ilkesi gereği 'kazanılmış hak' teşkil eden konularda, önceki tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesi sonraki tarihli kanundan üstün sayılır ve uygulanmaya devam eder.
  4. D
    Yasama organı, sadece Anayasa'da 'açıkça kanunla düzenlenmesi öngörülen' konularda CBK hükmünü hükümsüz kılabilir, diğer alanlarda kararname üstünlüğü devam eder.
  5. E
    İlgili bakanlık tarafından bu konuda çıkarılacak bir yönetmelik, normatif hiyerarşide yürütme içi bütünlüğü sağlamak amacıyla kararnamedeki hükümleri kanuna göre öncelikli olarak esas almalıdır.

Answer

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde aynı konuda farklı hükümler bulunması durumunda kanun hükümleri uygulanır ve TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarmasıyla CBK hükümleri hükümsüz hale gelir.
Doğru yanıt olan seçenek, 1982 Anayasası'nın 104. maddesinde 2017 değişikliği ile getirilen kesin kuralı ifade etmektedir. Anayasaya göre, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunların çatışması durumunda kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca TBMM'nin aynı konuda bir kanun çıkarması, o konuda daha önce çıkarılmış olan CBK hükümlerini otomatik olarak 'hükümsüz' kılar. Bu durum yargı kararına gerek duyulmaksızın hukuken gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 104. maddesindeki düzenleyici işlemler hiyerarşisini analiz etme
Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBKCBK) ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişki tespit edildi.
Anayasa, yürütmenin düzenleyici yetkisini yasamanın asli düzenleme yetkisinin altında konumlandırmıştır.
2
Çatışma (Conflict) kuralını uygulama
Aynı konuda farklı hükümler varsa kanun üstünlüğü geçerlidir.
Anayasa metninde açıkça 'Kanun ile CBK farklı hüküm içerirse kanun uygulanır' ifadesi yer almaktadır.
3
Hükümsüzlük (Voidness) mekanizmasını değerlendirme
TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda CBK'nın ilgili hükümlerinin kendiliğinden sona erdiği anlaşıldı.
Anayasa, yasama organına yürütmenin düzenlediği bir alanı devralma ve kararnamenin etkisini kaldırma yetkisi vermiştir.

Key Concept

Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinde Kanun Üstünlüğü

Hints

1
Anayasa'nın 104. maddesindeki 'CBK - Kanun Çatışması' hükümlerini hatırlayın.
2
Yürütmenin düzenleme yetkisi 'asli' olsa da 'üstün' değildir; yasama organı her zaman müdahale edebilir.
3
Bir konuda kanun çıktığında, o konudaki önceki CBK hükmünün akıbetini (hükümsüzlük) düşünün.

Practice More

Olağanüstü Hal (OHALOHAL) CBK'larının kanunlarla olan ilişkisini ve yargısal denetim farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Normlar hiyerarşisi piramidini gözünüzün önüne getirin: Anayasa > Kanun/Milletlerarası Antlaşma > CBK > Yönetmelik. Üstteki her zaman alttakini geçersiz kılar.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question