Examkin

Question

Difficulty: Hard1924 Anayasası

19241924 Anayasası (Tes\ckilat−ıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye KanunuKanunu), egemenliğin tek ve gerçek temsilcisinin TBMM olduğunu belirterek "Kuvvetler Birliği" ilkesini teorik olarak muhafaza etmiştir. Ancak anayasa metni, hükümetin kuruluşu ve yürütme erkinin işleyişi bakımından 19211921 Anayasası'ndaki "Meclis Hükümeti" modelinden uzaklaşan unsurlar içermektedir.

Buna göre, 19241924 Anayasası'nda yer alan aşağıdaki düzenlemelerden hangisi, hükümet modelinin parlamenter sisteme doğru evrildiğini ve yürütmenin yasama organı içerisinde farklılaşmış bir yapıya kavuştuğunu gösteren en somut hukuki dayanaktır?

  1. Bakanlar Kurulu üyelerinin (İcra Vekillerinin) Meclis tarafından tek tek seçilmesi yerine, Başbakanın Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve bakanların Başbakan tarafından belirlenmesiAnswer
  2. B
    Meclis'in, kanunların uygulanması ve anlamlandırılması konusunda nihai karar mercii olarak "yasama yorumu" (tefsir) yetkisine sahip olması
  3. C
    Yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından, Meclis'in manevi şahsiyetinden tamamen bağımsız ve egemen bir güç olarak kullanılması
  4. D
    Cumhurbaşkanının Meclis tarafından kendi üyeleri arasından seçilmesi ve görev süresinin her seçim döneminde yenilenmesi
  5. E
    19281928 değişikliği ile devletin dininin İslam olduğuna dair maddenin çıkarılması ve laikliğin anayasal bir ilke haline gelmesi

Answer

Başbakanın Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve Bakanlar Kurulunun (İcra Vekilleri Heyeti) bu usulle oluşturulması, parlamenter sisteme geçişin en somut göstergesidir.
19241924 Anayasası'nda hükümetin kuruluşu, parlamenter sistemin en belirgin özelliği olan 'ikili yürütme' yapısına doğru büyük bir adımdır. Başbakanın Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve bakanların Başbakan tarafından seçilmesi, yürütmenin Meclis'ten yapısal olarak farklılaştığını ve Bakanlar Kurulunun bir 'heyet' olarak toplu sorumluluk (müteselsil mesuliyet) içinde hareket etmeye başladığını kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
19211921 ve 19241924 anayasalarındaki yürütme yapısını karşılaştırın.
19211921'de hükümet üyeleri Meclis tarafından tek tek seçilirken, 19241924'te atama usulüne geçilmiştir.
Meclis Hükümeti sisteminde 'hükümetin başı' yoktur, her bakan Meclis'in bir memuru gibidir; parlamenter sistemde ise Başbakanlık kurumu merkezidir.
2
19241924 Anayasası'ndaki "Karma Hükümet Sistemi" kavramını analiz edin.
Sistem, teoride kuvvetler birliğini (Meclis üstünlüğünü) savunurken, uygulamada görevler ayrılığını (yürütmenin uzmanlaşmasını) benimsemiştir.
Bakanlar Kurulunun Başbakan liderliğinde ve Cumhurbaşkanı onayıyla oluşması, yürütmenin kendine has bir hiyerarşi kazanmasını sağlar.
3
Seçeneklerdeki diğer unsurların parlamenter sistemle uyumunu kontrol edin.
Yasama yorumu veya Cumhurbaşkanının Meclis'e bağımlı süresi kuvvetler birliğini destekleyen unsurlardır.
Bir özelliğin parlamenter sisteme yaklaştırması için, yürütmenin yasamadan yapısal olarak ayrışmasını veya ikili (dualist) bir yapıya kavuşmasını sağlaması gerekir.

Key Concept

1924 Anayasası'nda Kuvvetler Birliği ve Karma Hükümet Sistemi

Hints

1
19211921 Anayasası'nda 'Meclis Başkanı' aynı zamanda hükümetin de başıydı ve bakanlar Meclis tarafından tek tek seçilirdi.
2
Parlamenter sisteme geçişin en önemli işareti, yürütmenin 'Cumhurbaşkanı' ve 'Bakanlar Kurulu' şeklinde iki başlı bir yapıya bürünmesi ve hükümetin oluşumunda atama usulünün devreye girmesidir.
3
19241924 Anayasası'nda Başbakanlık makamının oluşturulması ve bakanların topluca istifa edebilmesi (müteselsil sorumluluk), sistemin artık saf bir Meclis Hükümeti olmadığını gösterir.

Practice More

1924 Anayasası'nda yer alan 'Geciktirici Veto' yetkisinin, yasamanın üstünlüğü ilkesi çerçevesinde neden mutlak bir veto olmadığını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1924 Anayasası

More questions from this topic