Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Platoları

Türkiye'deki platoların genel özellikleri incelendiğinde, yükselti değerleri ile bu alanlardaki ekonomik faaliyet türleri arasında doğrudan bir ilişki olduğu görülür. Bir bölgedeki platoların deniz seviyesine yakın bir yükseltide bulunması, ulaşıma elverişli olması ve akarsular tarafından sığ vadilerle parçalanmış olması; bu alanların yerleşme, sanayi ve ticaret için odak noktası haline gelmesini sağlamıştır. Buna göre, sözü edilen özelliklere sahip olan platoların temel oluşum kökeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Akarsu aşındırmasıyla düzleşmiş arazilerin (peneplen) toptan yükselmesiAnswer
  2. B
    Volkanik püskürmelerle yüzeye çıkan lavların çukur alanları doldurarak geniş düzlükler oluşturması
  3. C
    Kireç taşı ve alçı taşı gibi kayaçların kimyasal çözünme yoluyla yüzeyde düzlükler meydana getirmesi
  4. D
    Yatay duruşlu tabakaların epirojenik hareketlerle bozulmadan yüksekte kalması
  5. E
    Dağ eteklerinde biriken alüvyonların zamanla birleşerek geniş düzlükler kaplaması

Answer

Akarsu aşındırmasıyla düzleşmiş arazilerin (peneplen) toptan yükselmesi
Türkiye'de yükseltisi en az olan ve sanayi, ticaret, ulaşım gibi ekonomik faaliyetlerin en yoğun geliştiği platolar Çatalca-Kocaeli platolarıdır. Bu platolar, akarsular tarafından deniz seviyesine kadar aşındırılmış düzlüklerin (peneplen) III.III. Jeolojik Zaman sonundaki epirojenik hareketlerle toptan yükselmesi sonucunda oluşmuştur (Aşınım Platosu). Alçak olmaları, ulaşımı ve yapılaşmayı kolaylaştırdığı için bu alanlar Türkiye'nin en yoğun nüfuslu yerleri haline gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel özellikleri (alçak yükselti, sanayi ve ulaşım elverişliliği) analiz etme.
Bu özelliklerin Türkiye'nin kuzeybatısındaki (Marmara Bölgesi) platolara ait olduğu belirlendi.
Türkiye'de yükseltisi en az olan ve ekonomik olarak en gelişmiş platolar Çatalca ve Kocaeli platolarıdır.
2
Bu bölgedeki platoların jeolojik oluşum sürecini hatırlama.
Marmara Bölgesi'ndeki bu platoların 'aşınım platosu' (peneplen) kökenli olduğu sonucuna varıldı.
Aşınım platoları, arazinin dış kuvvetlerce deniz seviyesine kadar aşındırılması ve ardından toptan yükselmesiyle oluşur.

Key Concept

Platoların Oluşum Tipleri ve Ekonomik İlişkisi

Practice More

Platoların oluşum türlerini Türkiye haritası üzerinde bölgelerle eşleştirerek çalışmak, sınavdaki harita soruları için kritik önem taşır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question