Question

Difficulty: HardTürkiye'de Madenler

Türkiye'de metalurji sanayisine ait tesislerin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık veya ulaşım (liman) olanakları gibi farklı coğrafi kriterler esas alınmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen maden - işlendiği yer - kuruluş yeri belirlenme kriteri eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Madenİşlendiği YerKuruluş Yeri Belirlenme Kriteri
DemirKarabükEnerji kaynağına yakınlık
BakırSamsunUlaşım (Liman) olanakları
BoksitSeydişehirHammaddeye yakınlık
KromAntalyaUlaşım (Liman) olanakları
BorBandırmaEnerji kaynağına yakınlık
  1. A
    Demir - Karabük - Enerji kaynağına yakınlık
  2. B
    Bakır - Samsun - Ulaşım (Liman) olanakları
  3. C
    Boksit - Seydişehir - Hammaddeye yakınlık
  4. D
    Krom - Antalya - Ulaşım (Liman) olanakları
  5. Bor - Bandırma - Enerji kaynağına yakınlıkAnswer

Answer

Bor madeninin Bandırma'da işlenmesi enerji kaynağına yakınlık ile değil, ulaşım ve liman imkanları ile açıklanmaktadır.
Bor madeninin Bandırma'daki tesislerde işlenmesinin temel nedeni liman varlığı ve buna bağlı gelişen ulaşım/pazarlama olanaklarıdır. Bor, kendisi bir enerji kaynağı olarak potansiyel taşısa da tesisin oraya kurulmasında bölgedeki bir enerji kaynağı (taş kömürü, linyit vb.) etkili olmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sanayi tesislerinin yer seçim kriterlerini analiz etme
Demir-çelik sanayisinde kömür (enerji), bakır ve kromun bazı tesislerinde liman (ulaşım), boksitte ise çıkarım yerinin (hammadde) etkili olduğu bilinir.
Her madenin işlenme süreci ve ekonomik maliyeti farklı yer seçim kriterlerini zorunlu kılar.
2
Bor madeninin Bandırma tesisini değerlendirme
Balıkesir/Bigadiç ve Bursa/Mustafakemalpaşa'dan çıkarılan bor mineralleri Bandırma Limanı üzerinden ihraç edilir ve buradaki fabrikada işlenir.
Bor bir enerji kaynağı olarak kullanılabilse de, işleme tesisinin yer seçiminde enerji kaynağı (kömür, doğalgaz vb.) belirleyici değildir; asıl neden pazarlama ve ulaşımdır.

Key Concept

Sanayi Tesislerinin Kuruluş Yeri Seçimi ve Maden İşleme Tesisleri

Hints

1
Türkiye'de enerji kaynağına yakınlık ilkesiyle kurulan en temel sanayi tesisi Demir-Çelik sanayisidir.
2
Bir yerde maden çıkarılmadığı halde tesis varsa genellikle 'ulaşım' veya 'pazarlama' (liman) faktörü etkilidir.
3
Bor mineralleri Bigadiç ve Kütahya çevresinden çıkarılır; Bandırma'ya sadece işlenmek ve gemilere yüklenmek üzere gönderilir.

Practice More

Türkiye'deki bor yataklarının (Kırka, Emet, Bigadiç, M. Kemalpaşa) harita üzerindeki dağılımını ve hangisinin hangi tesise (Kırka veya Bandırma) hammadde sağladığını inceleyiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken şu kuralı hatırla: Eğer fabrika ile maden sahası farklı illerdeyse ve o il bir liman şehriyse, sebep %90 ihtimalle ulaşımdır (Samsun-Bakır, Antalya-Krom, Bandırma-Bor gibi).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question