Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı tiplerinin dağılışı ve bu kıyıların şekillenme süreçleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ria tipi kıyılar, eski akarsu vadilerinin deniz istilasına uğramasıyla oluşur; İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Menteşe yöresi bu tipin örnekleridir.
  2. B
    Dalmaçya kıyı tipi, denize paralel uzanan dağlar arasındaki vadilerin sular altında kalmasıyla oluşur; ülkemizde Kaş ve Finike kıyıları arasında bu örneğe rastlanır.
  3. C
    Dağların kıyı çizgisine dik uzandığı alanlarda görülen enine kıyı tipinde kıta sahanlığı geniş olduğundan, akarsu ağızlarında delta ovası oluşumu daha kolaydır.
  4. D
    Türkiye kıyılarında fiyort ve skayer tipi kıyıların görülmemesi, dağların uzanış doğrultusuyla değil ülkenin mutlak konumuna bağlı olarak buzulların deniz seviyesine inmemesiyle ilgilidir.
  5. Kıyı bölgelerinde delta ovalarının oluşabilmesi için akarsuların bol alüvyon taşıması yeterli bir koşuldur; kıta sahanlığının dar veya derin olması bu süreci etkilemez.Answer

Answer

Delta ovalarının oluşabilmesi için akarsuyun bol alüvyon taşımasının yanı sıra kıta sahanlığının geniş (denizin sığ) olması ve güçlü akıntıların bulunmaması şarttır.
Doğru yanıt olan seçenek, delta oluşumu için kıta sahanlığının (şelf alanı) önemini göz ardı etmektedir. Oysa bir kıyıda delta oluşabilmesi için denizin sığ olması (kıta sahanlığının geniş olması), güçlü gelgit ve akıntıların olmaması ve akarsuyun bol alüvyon taşıması gereklidir. Kıta sahanlığının dar ve derin olduğu yerlerde birikme gerçekleşemez.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki kıyı tiplerinin (Ria, Dalmaçya, Enine, Boyuna) özelliklerini ve yayılış alanlarını değerlendiriniz.
Ria (Boğazlar), Dalmaçya (Kaş-Finike), Enine (Ege) ve Boyuna (Karadeniz-Akdeniz) kıyılarının konumları ve oluşum şartları analiz edildi.
Kıyı tiplerinin oluşumundaki temel faktörleri (dağların uzanışı, deniz seviyesi değişimleri) anlamak için gereklidir.
2
Delta ovası oluşumu için gerekli olan fiziki şartları (kıta sahanlığı, akıntı, alüvyon miktarı) hatırlayınız.
Alüvyon miktarının tek başına yeterli olmadığı, kıyı derinliğinin (kıta sahanlığı) biriktirme süreci için belirleyici olduğu saptandı.
Delta oluşumunun jeomorfolojik kısıtlamalarını belirlemek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu kıyı tipleri ve delta şartları üzerinden karşılaştırınız.
Kıta sahanlığının derinliğini önemsiz sayan ifadenin bilimsel olarak yanlış olduğu belirlendi.
Hatalı genellemeyi tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Delta Oluşum Şartları ve Kıyı Tipleri İlişkisi

Practice More

Karadeniz ve Akdeniz'deki boyuna kıyı tipi ile Ege'deki enine kıyı tipinin hinterland ve ulaşım üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question