Examkin

Question

Difficulty: HardAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda, bir anayasayı yapma veya mevcut bir anayasayı değiştirme yetkisi olan "kurucu iktidar" kavramı; yetkinin kaynağı, meşruiyeti ve hukuki sınırları bakımından ikiye ayrılır. Bu iki iktidar türü, hem ortaya çıkış koşulları hem de işlem yaparken bağlı oldukları kurallar açısından keskin çizgilerle birbirinden ayrılmaktadır. Buna göre, asli kurucu iktidar ile tali kurucu iktidar arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Asli kurucu iktidar, mevcut hukuk düzeninin öngördüğü biçimsel usullere uymakla yükümlüyken; tali kurucu iktidar bu usul kurallarından tamamen bağımsız ve sınırsız bir güce sahiptir.
  2. Tali kurucu iktidar, yetkisini mevcut anayasanın belirlediği değiştirme usullerinden alan "hukuki" bir yetki iken; asli kurucu iktidar, bir hukuk boşluğu ortamında ortaya çıkan "fiili" bir güçtür.Answer
  3. C
    Yeni bir devletin kurulması veya rejimin değişmesi durumunda ortaya çıkan iktidar tali kurucu iktidar; mevcut bir anayasanın maddelerinde güncelleme yapan iktidar ise asli kurucu iktidardır.
  4. D
    Asli kurucu iktidarın işlemlerinin tamamı Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilirken; tali kurucu iktidarın yaptığı anayasa değişiklikleri yargı denetimi dışındadır.
  5. E
    Tali kurucu iktidar sadece çerçeve anayasalar yapabilirken; asli kurucu iktidar her zaman kazuistik ve sert bir anayasa yapmak zorundadır.

Answer

Tali kurucu iktidarın yetkisini mevcut anayasadan alan hukuki bir yetki, asli kurucu iktidarın ise hukuk dışı fiili bir güç olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, tali kurucu iktidarı "hukuki" bir yetki olarak tanımlarken asli kurucu iktidarı "fiili" bir güç olarak tanımlayan ifadedir. Asli kurucu iktidar, mevcut bir anayasayı tamamen ortadan kaldırıp yenisini yaptığı için hiçbir kurala bağlı değildir. Tali kurucu iktidar ise mevcut anayasadaki değiştirme kurallarına (örneğin 1982 Anayasası'nın 175. maddesi) uymak zorunda olduğu için türetilmiş ve sınırlı bir yetkidir.

Step-by-Step Solution

1
Asli kurucu iktidarın niteliğini belirle.
Asli kurucu iktidarın devrim, darbe veya yeni bir devletin kuruluşu gibi "hukuki boşluk" dönemlerinde ortaya çıktığı ve hiçbir hukuk kuralı ile bağlı olmadığı saptanır.
Bu iktidar türü, yeni bir hukuk düzeni kurduğu için hukuktan önce gelir ve sınırsızdır (Fiili güç).
2
Tali kurucu iktidarın sınırlarını analiz et.
Tali kurucu iktidarın, mevcut bir anayasanın öngördüğü "değiştirme usullerine" (teklif, görüşme, karar sayıları) uymak zorunda olduğu saptanır.
Bu iktidar, yetkisini mevcut hukuk sisteminden aldığı için sınırlıdır ve kurallara bağlıdır (Hukuki yetki).
3
Seçenekleri bu kriterlere göre karşılaştır.
Hukuki/Fiili ayrımını doğru yapan ifadenin temel farkı yansıttığı sonucuna varılır.
KPSS formatında bu iki kavramın temel ayrım noktası hukukilik ve sınırlılık düzeyidir.

Key Concept

Kurucu İktidar Türleri ve Hukuki Statüleri

Hints

1
Yetkiyi bir anayasadan alıp almadığına (hukukilik) ve sınırlı olup olmadığına odaklanın.

Practice More

1921 ve 1924 anayasalarının yapılış süreçlerini 'Asli Kurucu İktidar' kavramı üzerinden tekrar inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Anayasa Türleri ve Kurucu İktidar

More questions from this topic