Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin jeolojik evrimi incelendiğinde, yaklaşık 11−1211-12 milyon yıl önce (OrtaOrta MiyosenMiyosen sonu) başlayan 'Neotektonik Dönem', bölgenin bugünkü morfolojik ve sismik karakterini belirleyen en kritik süreçtir. Bu dönemde Anadolu levhasının batıya doğru 'tektonik kaçış' (escapeescape tectonicstectonics) mekanizmasıyla hareket etmeye başlamasının ve Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAFKAF) ile Doğu Anadolu Fay Hattı'nın (DAFDAF) aktifleşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Arap levhasının kuzey yönlü hareketiyle Anadolu levhasını Avrasya levhası ile Bitlis-Kenet kuşağı boyunca sıkıştırmasıAnswer
  2. B
    Tetis Denizi tabanındaki derin deniz tortullarının Alp kıvrımlarıyla su yüzüne çıkarak Toros Dağları'nı oluşturması
  3. C
    Paleozoik zamanlı masiflerin dış kuvvetler tarafından peneplenleştirilmesi sonucu oluşan hafiflemenin epirojenik yükselmeyi tetiklemesi
  4. D
    Mezozoik boyunca devam eden tortullaşma sürecinin durmasıyla birlikte volkanik faaliyetlerin tüm Anadolu'da eş zamanlı başlaması
  5. E
    Egeid karasının çökmesi sonucu oluşan çekim kuvvetinin Anadolu levhasını batıya doğru pasif bir şekilde sürüklemesi

Answer

Arap levhasının kuzey yönlü hareketiyle Anadolu levhasını Avrasya levhası ile Bitlis-Kenet kuşağı boyunca sıkıştırması
Türkiye'de Neotektonik dönem, Arap levhasının kuzeye doğru ilerleyip Avrasya ile çarpışması sonucunda Anadolu bloğunu bir 'çekirdek' gibi batıya doğru fırlatmasıyla başlamıştır. Bu süreçte Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatları bu kaçışın sınırlarını belirleyen yapılar olarak oluşmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Levha hareketlerinin yönlerini analiz etme
Afrika ve özellikle Arap levhası kuzeye, Avrasya levhası ise güneye doğru hareket etmektedir.
Türkiye'deki tektonik stresin kaynağını anlamak için büyük levhaların vektörleri bilinmelidir.
2
Sıkışma bölgesini belirleme
Arap levhası ile Avrasya levhası Doğu Anadolu'da (Bitlis-Kenet kuşağı) çarpışmaktadır.
Çarpışma bölgesi, enerjinin biriktiği ve levhanın kaçışa zorlandığı noktadır.
3
Kaçış mekanizmasını (Neotektonik dönem başlangıcı) tanımlama
Sıkışan Anadolu bloğu, Kuzey ve Doğu Anadolu fay hatları boyunca batıya (Ege'ye) doğru itilmeye başlamıştır.
Doğu Anadolu'daki aşırı sıkışma, bloğun en zayıf direnç gösteren yöne (batıya) kaymasına neden olmuştur.

Key Concept

Neotektonik Dönem ve Tektonik Kaçış Mekanizması

Hints

1
Anadolu bir karpuz çekirdeği gibi düşünülürse, onu parmaklar arasında sıkıştırıp fırlatan güneydeki gücü düşünün.
2
Neotektonik dönem, dağların kıvrılmasından ziyade levhanın faylar üzerinde yatay hareket etmesiyle ilgilidir.
3
Arap levhasının kuzeye hareketi, Avrasya ile çarpıştığında Anadolu levhasını batıya, Ege Denizi'ne doğru itmektedir.

Practice More

Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAFKAF) özelliklerini ve deprem risk kuşaklarını inceleyerek tektonik kaçışın sonuçlarını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Jeolojik Oluşumu

More questions from this topic