Türkiye'de çalı formasyonları (maki, garig, psödomaki) üzerine yapılan bir araştırmada elde edilen şu veriler coğrafi prensiplerle analiz edilmektedir:
* Akdeniz kıyı kuşağında maki üst sınırının yaklaşık m, Güney Marmara'da ise m civarında olması.
* Ege Bölgesi'nde çalı topluluklarının kıyıdan yaklaşık km iç kesimlere kadar yayılım göstermesi.
* Karadeniz kıyı kuşağında ormanların tahrip edildiği alanlarda maki türlerine (kocayemiş, sandal vb.) benzeyen ancak fındık ve kızılcık gibi kışın yaprak döken türlerin baskın olduğu bir kuşağın görülmesi.
Bu verilere dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi, Türkiye'deki bitki coğrafyasının temel özelliklerini ve neden-sonuç ilişkisini en kapsamlı şekilde yansıtmaktadır?
- Maki üst sınırındaki değişim termik bir sınıra (enlem) işaret ederken; Ege'deki yayılım morfolojik yapının iklim üzerindeki etkisini, Karadeniz'deki psödomaki oluşumu ise nemli-ılıman ortamdaki antropojenik tahribat sonucu bazı maki elemanlarının relikt (kalıntı) olarak barınabildiğini gösterir.Answer
- BMaki üst sınırının kuzeye gidildikçe alçalması özel konum şartlarının (denizellik) bir sonucuyken; Karadeniz'deki psödomakiler bu bölgenin sadece mutlak konumuna bağlı olarak gelişen birincil (klimaks) bitki örtüsüdür.
- CEge Bölgesi'nde bitki topluluklarının iç kesimlere sokulması bitkilerin yükselti kuşaklarına göre dizilimiyle (dikey dağılım) ilgiliyken; Karadeniz'deki çalılar sadece kuraklığa yüksek uyum sağlamış kserofit türlerden oluşur.
- DBütün çalı formasyonlarının (maki, garig, psödomaki) üst sınırları sadece bakı etkisiyle belirlenir ve Karadeniz'deki psödomakiler kışın yaprak dökmeyen maki türlerinin Türkiye'deki en yoğun yayılım alanıdır.
- EPsödomakiler, maki ve gariglerden farklı olarak sadece yüksek dağ kuşaklarında (alpin katı) görülen ve iklimle ilişkisi bulunmayan tamamen topografik oluşumlardır.
Answer
Maki üst sınırındaki değişimin enlemle (termik sınır), Ege'deki yayılımın yer şekilleriyle (morfolojik yapı) ve Karadeniz'deki psödomakilerin ise nemli ortamdaki beşerî tahribatla (antropojenik) ilgili olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, Türkiye'deki bitki coğrafyasını etkileyen üç temel prensibi birleştirir: Enlem (sıcaklık-üst sınır), Yer Şekilleri (Ege'deki yayılım) ve Ekolojik/Beşerî Koşullar (Karadeniz'deki psödomaki oluşumu ve relikt tür varlığı).
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de çalı formasyonlarının dağılışını kontrol eden temel faktörler (Enlem, Yer Şekilleri, Beşerî Tahribat ve Nem).
Hints
1
Akdeniz'den Marmara'ya doğru maki sınırının değişmesini 'enlem' (sıcaklık) üzerinden düşünün.
2
Ege'de makilerin içeri girmesi dağların uzanışıyladır. Karadeniz'deki psödomakilerin maki türlerini içermesi ise 'kalıntı' (relikt) kavramıyla açıklanır.
3
Psödomaki, nemli-ılıman Karadeniz ikliminde ormanların yok edilmesiyle ortaya çıkan 'yalancı' bir çalı formasyonudur.
Practice More
Karadeniz'deki psödomaki türleri ile Akdeniz'deki maki türlerinin yaprak dökme özelliklerini karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s