Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Ticaret

Ekonomik coğrafya açısından bir ülkenin sanayi kapasitesinin gelişmesi, ham madde ihtiyacını doğrudan etkiler. Türkiye'de bazı tarımsal ürünler ve yeraltı kaynakları, yurt içinde ciddi miktarda üretilip çıkarılmasına karşın; devasa fabrika kapasiteleri ve dış pazar anlaşmaları (örneğin Dâhilde İşleme Rejimi) sebebiyle iç piyasaya yetmemekte ve bu yüzden dışarıdan yüklü miktarda ithal edilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ekonomik ürünlerden hangisinin dış ticaretindeki durumu bu genel tespitle açıklanamaz?

  1. A
    Pamuk
  2. B
    Buğday
  3. C
    Taş kömürü
  4. D
    Demir cevheri
  5. Bor mineralleriAnswer

Answer

Soru kökündeki tespitle açıklanamayan ve ithalat bağımlılığı bulunmayan ürün Bor mineralleridir.
Bor mineralleri, Türkiye'nin dünya genelinde tekel konumunda (%70\%70'in üzerinde rezerv payı ile) olduğu ve iç tüketimin çok üzerinde üretilen bir yeraltı kaynağıdır. Dolayısıyla sanayi ihtiyacını karşılamak için dışarıdan ithal edilmez, aksine küresel pazarlara doğrudan veya işlenerek büyük oranda ihraç edilir. Bu nedenle soru kökündeki 'üretildiği halde ithal edilme' durumu bor mineralleri için geçerli değildir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki 'üretildiği halde sanayi ihtiyacı için ithal edilen ürün' mantığını analiz edin.
Gelişmiş sanayi kolları, yerli üretimi aşan miktarda ham maddeye ihtiyaç duyduğundan, Türkiye kendi ürettiği bazı tarım ve maden ürünlerini aynı zamanda ithal etmek zorundadır.
Bu mantık, dış ticaretteki 'üretim-tüketim paradoksunu' kavramak için gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen tarım ürünlerinin dış ticaret ve sanayi ilişkisini değerlendirin.
Pamuk tekstil sanayisi için, buğday ise gıda sanayisi (Dâhilde İşleme Rejimi) için yerli üretim yetersiz kaldığından yoğun olarak ithal edilir.
Tarım ürünlerinin sanayideki kullanım yoğunluğunu hatırlamak seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Seçeneklerde verilen yeraltı kaynaklarının (maden ve enerji) üretim yeterliliğini değerlendirin.
Taş kömürü ve demir cevheri üretilmesine rağmen ağır sanayinin talebine yetmez ve ithal edilir. Ancak bor minerallerinde Türkiye dünya tekelidir ve iç tüketimden çok daha fazlasını üreterek ihraç eder.
Bor minerallerinin Türkiye ekonomisindeki özel (ithalatsız ihracat) konumunu ayırt etmek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Türkiye'nin Dış Ticaretinde Ham Madde İthalatı ve Üretim-Tüketim Dengesi

Hints

1
Seçeneklerdeki ürünlerin Türkiye'deki sanayi kollarında (tekstil, gıda, demir-çelik) ne kadar yoğun kullanıldığını ve fabrikaların hammadde talebini düşünün.
2
Bir ürünün ithal edilmesi için ya o ürünü yeterince üretemiyor olmamız ya da ürettiğimiz miktarın kendi devasa fabrikalarımızın ihtiyacına yetmiyor olması gerekir.
3
Türkiye'nin dünya rezervlerinde lider olduğu, ithalat faturamızda yeri olmayan ve tamamen ihracata yönelik olan eşsiz yeraltı kaynağını bulun.

Practice More

Türkiye'nin maden ihracatında en çok gelir elde ettiği diğer yeraltı kaynaklarını (mermer, krom, bakır vb.) ve bunların temel kullanım alanlarını inceleyiniz.

Alternative Method

Ürünlerin ithalat faturasındaki yerlerine bakarak eleme yapabilirsiniz. Enerji (kömür) ve hurda/cevher (demir) ithalatımız çok yüksektir. Tarımda da buğday ve pamuk en çok döviz ödediğimiz hammaddeler arasındadır. Ancak bor mineralleri için ithalat faturamız bulunmamaktadır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Ticaret

More questions from this topic