Question

Difficulty: HardDuraklama Dönemi (1579-1699)

XVII. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti, hem Batı'da Avusturya hem de Doğu'da Safevi Devleti ile uzun süren savaşlar yürütmek zorunda kalmıştır. Bu yoğun savaş ortamında, 1606 yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki diplomatik üstünlüğü sona ermiş ve hükümdarların protokolde eşitliği (mütekabiliyet) esası kabul edilmiştir. Osmanlı Devleti'nin bu antlaşmayı imzalamasında ve dış politikada taviz vererek barışa zorlanmasında etkili olan temel iç gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Celali İsyanları'nın Anadolu'da asayişi bozarak devlet otoritesini ve ekonomiyi sarsmasıAnswer
  2. B
    Vaka-i Vakvakiye (Çınar Vakası) sonucunda saray bürokrasisinin tamamen felç olması
  3. C
    Nizâm-ı Cedid ordusunun masraflarını karşılamak için ek vergilerin konulması
  4. D
    Ekber ve Erşed sistemine geçilmesiyle birlikte şehzadelerin tecrübesizleşmesi
  5. E
    Pasarofça Antlaşması ile Batı'nın teknik üstünlüğünün kabul edilmesi

Answer

Celali İsyanları'nın Anadolu'da asayişi bozarak devlet otoritesini ve ekonomiyi sarsması seçeneği doğrudur.
Doğru seçenek olan Celali İsyanları, XVII. yüzyılın başında Osmanlı Devleti'nin merkezi otoritesini içeriden yıkan en önemli unsurdur. 1533 İstanbul Antlaşması ile elde edilen üstünlüğün Zitvatorok'ta kaybedilmesinin temel sebebi, devletin aynı anda hem doğuda Safevilerle hem batıda Avusturya ile savaşması ve bu süreçte Anadolu'daki Celali İsyanları nedeniyle iç güvenliğini ve mali düzenini yitirmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Zitvatorok Antlaşması'nın tarihsel bağlamını analiz et.
1606 yılında imzalanan bu antlaşma, Osmanlı'nın Avusturya karşısındaki 1533'ten beri süregelen üstünlüğünü kaybetmesidir.
Zamanın şartlarını ve Osmanlı'yı bu 'eşitlik' şartına razı eden nedenleri anlamak gerekir.
2
Dönemin dış siyasi baskılarını değerlendir.
Osmanlı Devleti aynı anda hem Avusturya hem de Safevi (İran) ile savaş halindedir.
Çift cepheli savaşlar devleti askeri ve mali olarak yıpratmıştır.
3
Dönemin iç siyasi/toplumsal durumunu sorgula.
Anadolu'da 'Büyük Kaçgun' olarak da bilinen ve devletin kontrolünü kaybetmesine neden olan Celali İsyanları zirve noktasındadır.
İç isyanlar varken dışarıda uzun süreli savaşları sürdürmek imkansız hale gelmiştir.
4
Sonuçları birleştir.
İçerideki Celali tehlikesi ve dışarıdaki çift cepheli savaş baskısı, Osmanlı'yı Zitvatorok gibi diplomatik olarak geri adım atılan bir antlaşmaya zorlamıştır.
Askeri kaynakların isyanları bastırmak için Anadolu'ya kaydırılması ihtiyacı barışı hızlandırmıştır.

Key Concept

İç İsyanların Dış Politikaya Etkisi

Hints

1
Zitvatorok Antlaşması'nın tarihine (1606) ve o dönemde Anadolu'da devlet otoritesini kimlerin sarstığına odaklanın.

Practice More

XVII. yüzyılın diğer önemli diplomatik gelişmeleri olan Ferhat Paşa ve Kasr-ı Şirin antlaşmalarını, 'mütekabiliyet' kavramı üzerinden Zitvatorok ile kıyaslayınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question