Anayasa hukukunda, yürürlükte olan bir anayasanın bizzat kendisinin öngördüğü kurallara ve usullere bağlı kalarak, yine o anayasada değişiklik yapma yetkisine "tali kurucu iktidar" denir. Bu iktidar, kaynağını anayasadan aldığı için "kurulmuş bir iktidar" olarak da nitelendirilir.
Buna göre, tali kurucu iktidarın yetki kullanımı ve hukuki sınırları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Mevcut anayasanın öngördüğü hem biçimsel usullere (şekli sınır) hem de değiştirilemez hükümlere (maddi sınır) uymak zorundadır.Answer
- BHerhangi bir hukuki metinle bağlı olmadığı için "hukuk dışı" ve "sınırsız" bir güç olarak kabul edilir.
- CYeni bir devletin kurulması veya rejim değişikliği gibi hukuki boşluk (devrim, darbe vb.) dönemlerinde anayasayı baştan yapar.
- DAnayasa tarafından yetkilendirilmiş olduğu için, anayasanın başlangıç ilkelerini ve değiştirilemez maddelerini mutlak bir yetkiyle ilga edebilir.
- ESadece "yumuşak anayasa" sistemlerinde mevcuttur; sert anayasalarda anayasa değişikliği yapılmasına izin verilmez.
Answer
Tali kurucu iktidar, mevcut anayasanın öngördüğü hem biçimsel usullere hem de değiştirilemez hükümlere uymak zorunda olan sınırlı bir iktidardır.
Tali kurucu iktidar, bizzat anayasa metni ile oluşturulmuş ve yetkilendirilmiş bir güçtür. Bu nedenle, anayasayı değiştirirken yine o anayasanın belirlediği 'usul' kurallarına (teklif sayısı, görüşme usulü, oylama çoğunluğu) ve 'içerik' sınırlamalarına (değiştirilemez maddeler) uymak zorundadır. Bu durum onun 'hukuk içi' ve 'sınırlı' niteliğini ortaya koyar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tali Kurucu İktidarın Sınırlılığı
Hints
1
Tali kelimesi 'ikinci derece' veya 'bağlı' anlamına gelir; bu iktidarın kime veya neye bağlı olduğunu düşünün.
2
Anayasanın ilk üç maddesinin değiştirilemeyeceği kuralı, bu yetkiyi kullananlar için bir sınır teşkil eder mi?
3
Tali kurucu iktidar, anayasayı 'yoktan var eden' değil, 'var olanı kurallarına göre güncelleyen' güçtür.
Practice More
Asli kurucu iktidarın hangi durumlarda (hukuki boşluk, savaş, ihtilal vb.) ortaya çıktığını incelemek kavramlar arasındaki farkı pekiştirecektir.
Estimated Time:45s