Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye'nin fiziki coğrafya özellikleri dikkate alındığında; bazı bölgelerde bitki örtüsünün cılızlığına bağlı olarak toprağın üst kısmının süpürüldüğü, bazı bölgelerde ise eğim ve yağışın etkisiyle yer kabuğunun kütle halinde hareket ettiği gözlenmektedir. Bu iki doğa olayının oluşum mekanizmaları ve sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Erozyon toprağın verimli üst tabakasının zamanla dış kuvvetlerce taşınmasıyken; heyelan toprağın ana kaya ile birlikte kütle halinde ani yer değiştirmesidir.Answer
  2. B
    Ağaçlandırma çalışmaları hem erozyonu hem de derin kütle hareketlerini (heyelan) durdurmada eşit derecede ve kesin sonuç veren bir yöntemdir.
  3. C
    Erozyon sadece Doğu Karadeniz gibi bol yağış alan yerlerde görülürken; heyelan sadece İç Anadolu gibi kurak bölgelerde etkili olan bir süreçtir.
  4. D
    Heyelan sadece beşerî faaliyetlerin sonucunda ortaya çıkan yapay bir afetken; erozyon tamamen jeolojik zamanlardaki levha hareketlerine bağlıdır.
  5. E
    Erozyon sonucunda ana kaya tabakası tamamen ortadan kalkarken; heyelanda toprağın fiziksel yerinde herhangi bir değişim yaşanmaz.

Answer

Erozyon toprağın verimli üst tabakasının yavaşça süpürülmesi, heyelan ise kütlesel ve ani bir yer değiştirmedir.
Doğru olan ifade, erozyonun yüzey süpürülmesi (üst tabaka kaybı) olduğunu, heyelanın ise kütlesel bir yer değiştirme (tabaka halinde kayma) olduğunu belirtmektedir. Bu, coğrafya literatüründeki temel ayrımı yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Erozyon kavramını tanımla.
Erozyon, toprağın üstündeki verimli tabakanın rüzgâr veya su gibi dış kuvvetlerle taşınmasıdır. Genellikle yavaş ilerler.
Sürecin temel mekanizmasını anlamak için.
2
Heyelan kavramını tanımla.
Heyelan (kütle hareketi), suya doygun tabakaların eğim yönünde, yer çekimi etkisiyle bloklar halinde ve aniden aşağı kaymasıdır.
İkinci süreçle aradaki farkı belirlemek için.
3
Önleme yöntemlerini karşılaştır.
Erozyon bitki örtüsü ve teraslama ile büyük oranda önlenebilirken; heyelan arazinin jeolojik yapısı (kil) ve aşırı yağışla ilgili olduğundan ağaçlandırma ile her zaman durdurulamaz.
Yaygın bir yanlış kanıyı (misconception) elemek için.
4
Seçenekleri değerlendir.
Tanımların doğru verildiği ve farkların netleştiği ifade en uygun olandır.
Doğru sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Erozyon ve Heyelan Arasındaki Mekanizma Farkları

Hints

1
Erozyonun 'süpürülme', heyelanın ise 'kayma' olduğunu hatırlayın.
2
Hangi olayın İç Anadolu'da, hangisinin Karadeniz'de daha yaygın olduğunu düşünün.
3
Ağaçlandırmanın erozyonu durdurup durduramadığını, heyelanda ise killi yapının önemini değerlendirin.

Practice More

Türkiye'de heyelan set göllerinin dağılımı ile heyelan riski arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question