Question

Difficulty: HardTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de termik santrallerin lokasyon tercihlerinde 'hammaddeye yakınlık' en temel faktörlerden biridir. Özellikle kalorisi düşük ve nakliye maliyeti yüksek olan yerli linyit yataklarının bulunduğu alanlarda bu durum belirgindir. Ancak bazı büyük kapasiteli termik santraller, enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla farklı bir stratejiyle, yerli yataklar yerine ithal kaynakların kullanımına ve soğutma suyu ihtiyacına bağlı olarak kıyı kuşağında konumlandırılmıştır.

Buna göre, aşağıdaki termik santrallerden hangisinin kuruluş yerinin belirlenmesinde hammadde kaynağına yakınlık ilkesi gözetilmemiştir?

  1. A
    Yatağan (Muğla)
  2. B
    Çayırhan (Ankara)
  3. Sugözü (Adana)Answer
  4. D
    Orhaneli (Bursa)
  5. E
    Tunçbilek (Kütahya)

Answer

Adana'da yer alan Sugözü Termik Santrali, kuruluş yerinin belirlenmesinde hammadde kaynağına yakınlığın gözetilmediği seçenektir.
Sugözü Termik Santrali (Adana), enerji kaynağı olarak yerli linyit yataklarını değil, gemilerle getirilen 'ithal kömürü' kullanmaktadır. Bu nedenle santral maden sahalarına yakın bir yere değil, kömürün limana ulaşımı ve soğutma suyu ihtiyacının kolay karşılanması için kıyı şeridine kurulmuştur. Bu durum, sanayide kuruluş yeri seçiminde 'ulaşım' ve 'su kaynakları' faktörlerinin 'hammaddeye yakınlık' faktörünün önüne geçtiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Termik santrallerin yer seçim kriterlerini analiz et.
Linyit santralleri düşük kalori ve yüksek taşıma maliyeti nedeniyle madene yakın kurulur; ithal kömür santralleri ise limanlara kurulur.
Türkiye'deki termik santrallerin coğrafi dağılım mantığını anlamak için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki santrallerin yakıt türlerini belirle.
Yatağan, Çayırhan, Orhaneli ve Tunçbilek linyit ile çalışırken; Sugözü (İskenderun/Yumurtalık) ithal kömür ile çalışır.
Yakıt türü, santralin neden orada olduğunu açıklar.
3
Hammadde bağımlılığını kontrol et.
Yerli linyit kullananlar hammaddeye bağımlıdır; ithal kömür kullananlar dış kaynaklı olduğu için ulaşıma (liman) bağımlıdır.
Soruda sorulan 'gözetilmemiştir' ifadesine yanıt bulmak için son ayrımdır.

Key Concept

Türkiye'de termik santrallerin yer seçiminde hammaddeye yakınlık (Linyit) vs. Ulaşım/Su (İthal Kömür/Doğal Gaz) ayrımı.

Hints

1
Seçeneklerdeki santrallerin hangi tür kömür (yerli linyit mi, ithal taş kömürü mü) kullandığını düşünün.
2
Linyit taşınması zor bir yakıttır; bu yüzden fabrikalar madenin yanına kurulur. İthal edilen yakıtlar ise limana ihtiyaç duyar.
3
Adana'daki santral, yurt dışından gelen yüksek kalorili kömürü kullanır. Bu kömür gemilerle geldiği için santral kıyıdadır.

Practice More

Zonguldak'taki Çatalağzı Termik Santrali ile Eren (ZETES) santralini karşılaştırın; biri yerli taş kömürüne (hammadde) dayanırken diğeri ithal kömüre (ulaşım) dayanır.

Alternative Method

Santrallerin yakıt türlerine göre gruplandırma yöntemi: A, B, D ve E seçenekleri 'Linyit' grubu iken, C seçeneği 'İthal Kömür' grubundadır. Yer seçimi mantığı yakıta göre değiştiği için farklı grupta olan cevap olur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question